Biksbit – opis

Biksbit (nazywany także Bixbitem) – minerał, „czerwonoagrestowa” przezroczysta odmiana berylu. Nazwa pochodzi od nazwiska Maynarda Bixby, znanego mineraloga.

Hibonit – opis

Czarno-brązowy minerał o twardości 7,5-8,0 i heksagonalnej strukturze krystalicznej.
Rzadki,  znajduje się go w wysokiej jakości skałach metamorficznych na Madagaskarze.
Znaleziono go też w niektórych rodzajach meteorytów.

Painit – opis

Painit – bardzo rzadko występujący minerał z gromady VI-6 boranów. Po raz pierwszy odnaleziony został w Mjanmie przez brytyjskiego mineraloga oraz handlarza klejnotami Arthura C.D. Paina w latach 50. XX wieku Po potwierdzeniu znaleziska jako nowego rodzaju minerału nadano mu nazwę po jego odkrywcy.

Kryształ painitu (rozmiar: 0,9 × 0,8 × 0,7 cm

 

 

Onyks – opis

Onyks – minerał, odmiana chalcedonu o równoległym ułożeniu warstw, na przemian białej i czarnej.

Nazwa pochodzi z greckiego όνυξ i oznacza pazur (paznokieć, racica): nawiązuje do twardości, wyglądu i ostrych krawędzi tego minerału.

Biało-czarny onyks jest często nazywany zwyczajnym, arabskim lub czarnym. Onyks występuje również w kolorze zielonym i białym.

fot. James Steakley

Fibula ze starożytnego Rzymu

Dumortieryt – opis

Dumortieryt – minerał z gromady krzemianów. Należy do grupy minerałów rzadkich z rodziny krzemianów.
Pierwszy raz został opisany w 1881 roku – czyli jest stosunkowo nowym kamieniem.

 

Dumortieryt

Jaspis – opis

Jaspis (nazwa pochodzi od greckiego słowa iaspis – cętkowany kamień) — skała osadowa, zbita, drobnoziarnista, zbudowana z chalcedonu i kwarcu – występują one w zmiennych proporcjach. Zawiera różne minerały spełniające rolę domieszek są to: hematyt, goethyt, magnetyt, mangan, chloryty, aktynolit, epidot, zoisyt. Związki żelaza nadają jaspisom barwę brązową, żółtą, czerwoną lub zieloną.

Może zawierać szczątki organiczne (okrzemek, promienic, gąbek ze względu na dużą twardość jest stosowany do wyrobu sprzętu laboratoryjnego, przedmiotów ozdobnych i dekoracyjnych; w starożytności zaliczany do najcenniejszych kamieni szlachetnych.

Morganit – opis

Morganit – minerał, odmiana berylu. Odkryty w 1911 r. w w okolicach San Diego w Kalifornii.

Najczęściej występuje w jasnoróżowej barwie, którą zawdzięcza obecności manganu, rzadziej w fioletowej, często z pomarańczową poświatą. Morganit charakteryzuje się wyraźnym dychroizmem – w zależności od kąta patrzenia może być różowy lub przejrzysty. Sporą rzadkością są kamienie dwubarwne – połączenie Morganitu i Akwamarynu.

 


Rob Lavinsky, iRocks.com – CC-BY-SA-3.0
Morganit wydobyty w kopalni Little Three, hrabstwo San Diego, Kalifornia, USA (4,5 x 2,2 x 3,5 cm)

Nazwa pochodzi od Johna Pierponta Morgana (1837-1913) – bankiera, finansisty i kolekcjonera minerałów.

Aleksandryt – Opis

Aleksandryt – minerał, kamień szlachetny, rzadka, przezroczysta odmiana chryzoberylu. W zależności od oświetlenia zmienia barwę: w świetle dziennym jest zielony, w sztucznym oświetleniu – czerwony (zjawisko fluorescencji spowodowane obecnością metali chromu i żelaza w kryształach aleksandrytu).

Opisując ten minerał mówi się, że „jest to szmaragd za  dnia, a rubin w nocy”.

Aleksandryt uważany jest za najszlachetniejszą odmianę chryzoberylu. Szczególnie pięknym okazom nadaje się szlif brylantowy.

Nazwany na cześć cara Aleksandra II w 1842. Został odkryty przypadkowo, w dolinie rzeki Tokowaja, w pobliżu Jekaterynburga na Uralu, podczas poszukiwania szmaragdów.

Aleksandrytowa biżuteria jest prawie zawsze produkowana tylko na zamówienie. Koszt  Aleksandrytu waha się od 5000 do 37000 dolarów za karat. Cena zależy od czystości koloru i wagi. Należy pamiętać, że naturalne aleksandryty mają bardzo mały fasetowany kamień i rzadko przekraczają 1 karat. Warto również zauważyć , że większość złotej biżuterii z aleksandrytem wykonana na przełomie XVIII i XIX wieku, została stopiona. W tym sensie każda antyczna biżuteria z aleksandrytem jest niezwykle rzadka. Koszt tych ozdób jest często określana tylko na aukcjach.  Najczęściej cięty jest aleksandryt jak  diament lub w kształcie łezki . „Kocie Oko ” jest traktowany jako kaboszon.

W Rosji  aleksandryt jest kamieniem samotności i smutku. Kobieta po śmierci bliskiej osoby nosi biżuterię z  aleksandrytem.

W Europie aleksandryt to   symbol romantyczności i zazdrości, w Indiach i na Sri Lance – symbol długowieczności i dobrobytu. Duchowieństwo nosi ten kamień, wierząc, że uspokaja duszę.

Uważano, że kolor aleksandrytu może zależeć od nastroju właściciela i jego zmiana ostrzega przed chorobą lub niebezpieczeństwa.

Astrologowie uważają, że Aleksandryt może być noszony przez Koziorożca , Byka i Strzelec.

Akwamaryn – Opis

Akwamaryn (łac. aqua marina – „woda morska”) – minerał; błękitny lub niebieskozielony (w zależności od ilości domieszek związków żelaza) kamień szlachetny.
Akwamaryn jest powszechnie występującą odmianą berylu o niebieskiej barwie.
Najbardziej cieniony jest intensywny błękit w całkowicie przejrzystym kamieniu.

kryształ akwamarynu

fot: Rob Lavinsky / iRocks.com, Licencja: CC-BY-SA-3.0

Kryształ Akwamarynu

Morski kolor tego minerału sprawił, że był używany jako talizman dla żeglarzy. Stanowił też symbol wierności między nowożeńców.

Największy akwamaryn znaleziono w Marambaia , Minas Gerais , w Brazylii , w 1910 roku . Ważył ponad 110 kg, a jego wymiary to 48,5 cm i 42 cm  średnicy.

Największe oszlifowany akwamaryn to Dom Pedro,  który teraz mieści się w Narodowym Muzeum Smithsonian Institution . Został wycięty z kryształu pierwotnie ważącego ok. 45 kg,  i prawie metra (0,91 m) długości. Kamień wydobyto w stanie Minas Gerais w Brazylii około 1980 roku, a nazwa pochodzi od brazylijskich cesarzy Pedro I i Pedro II. Niebiesko-zielony kamień został wycięty przez Bernda Munsteinera w formie obelisku o wadze 10.363 karatów. Gotowe wymiary to 36 cm wysokość  i 10 cm szerokości. Aktualnie  mieści się w Narodowym Muzeum Historii Naturalnej w USA.
kryształ akwamarynu

Fot. greyloch  Licencja: CC BY-SA 2.0

Akwamaryn Dom Pedro

kryształ akwamarynu

Akwamaryn Dom Pedro


Bursztyn – Opis

Bursztyn także: jantar, amber (łac. sucinum, czasem także elektrum z gr. ἤλεκτρον – elektron) – kopalna żywica drzew iglastych, a w rzadszych przypadkach żywicujących liściastych drzew z grupy bobowców.
sznur bursztynów
Bursztyn z inkluzjami

fot.
Vassil. Licencja: Public domain

Nazwa „bursztyn” pochodzi od niemieckiego bernstein (kamień, który się pali).   Niekiedy zawiera bardzo cenne z punktu widzenia naukowego i wyjątkowo atrakcyjne dla kolekcjonerów inkluzje, często doskonale zachowanych organizmów zwierzęcych i roślinnych.
Bursztyn bałtycki od najdawniejszych czasów był używany jako kamień ozdobny i leczniczy. Ozdoby i amulety wyrabiano z niego już w paleolicie.

Na całym świecie jest ponad 80 rodzajów bursztynu, ale w większości przypadków występuje tylko w małych ilościach. Najstarsze z nich pochodzą z utworów dewońskich (stwierdzono je w Kanadzie); najmłodsze, nie zaliczane zasadniczo do bursztynów są znajdowane w Ameryce Południowej, Afryce, Australii i Nowej Zelandii (kopal).

 

sznur bursztynów

Sznur bałtyckich bursztynów
fot.
Malene Thyssen. Licencja: Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0

Kocie oko – opis

Cymofan (cymofanit, kocie oko, chryzoberylowe kocie oko) – odmiana chryzoberylu wykazująca efekt kociego oka. Nazwa pochodzi od greckich słów kyma = fala i fainio = pokazuję (faliste refleksy świetlne przy obrocie kamienia).

Nazwa „kocie oko” wskazuje na podobieństwo kamienia do kociego oka.

Minerał zaliczany jest do kamieni szlachetnych ze względu na wysokie ceny osiągane przez piękne i rzadkie kamienie.

 

Granat – opis

Granaty to  grupa ponad dziesięciu różnych kamieni szlachetnych o podobnym składzie chemicznym. Kolor czerwony i bordowy tych kamieni jest najczęściej spotykanym, ale granaty występują również w innych kolorach i odcieniach. Są granaty żółte, zielone, pomarańczowe, oraz czarne.

Grant  można znaleźć w biżuterii z czasów egipskich, greckich i rzymskich.

kryształ granatu

Fot. libraryphoto.cr.usgs.gov, licencja: public domain.
kolory granatu

Fot. Joonasl Licencja: Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported license.

Piasek Pustyni – Opis

Piasek Pustyni nie jest minerałem, lecz syntetykiem wytworzonym przez człowieka.
Jest to szkliwo, a dokładniej szkło awenturynowe.

Przez przypadek (per aventura) drobniutkie opiłki metali dostały się do stopionej masy szklanej i spowodowały efekt wyjątkowej błyskotliwości szkła.

Przez przypadek (per aventura) drobniutkie opiłki miedzi dostały się do stopionej masy szklanej i spowodowały efekt wyjątkowej błyskotliwości szkła.

 

Najczęstszą formą szkła awenturynowego jest czerwono-brązowe, zawierające drobne kryształy metalicznej miedzi, które wymagają specjalnych warunków do produkcji.

 

Piasek Pustyni

fot. GDK Licencja:GFDL, CC-BY-SA-2.5

Noc Kairu – Opis

Noc Kairu nie jest minerałem, lecz syntetykiem wytworzonym przez człowieka.
Jest to szkliwo, a dokładniej szkło awenturynowe.

Przez przypadek (per aventura) drobniutkie opiłki metali dostały się do stopionej masy szklanej i spowodowały efekt wyjątkowej błyskotliwości szkła.

Noc Kairu

Noc Kairu – kula

Tanzanit – opis

Tanzanit (tanganit) – gemmologiczna nazwa przezroczystej, niebieskiej w odcieniach odmiany zoisytu.
Nieprawidłowo nazywany „szafirem Meru” – pierwsi jego odkrywcy mylnie uznali go za szafir.
Nazwa pochodzi od Tanzanii, gdzie minerał ten został odkryty a została wprowadzona przez firmę jubilerską Tiffany z Nowego Jorku.

Światowy rynek polerowanego tanzanitu  szacuje się w na od 150 mln USD do 200 mln USD rocznie.

szlifowany tanzanit

Fot. Didier Descouens Licencja:  Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0.

krysztł tanzanitu

Fot. Rob Lavinsky / iRocks.com licencja: Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported license.

Alabaster – opis

Alabaster to zbity, dobrze prześwitujący, biały lub nieco zabarwiony (np. na żółtawo, zielonkawo, różowawo) minerał, będący drobnoziarnistą odmianą gipsu.

Jest to też nazwa dwóch, zewnętrznie bardzo podobnych, materiałów zdobniczych opartych na dwóch różnych minerałach – gipsie i kalcycie. Już od czasów starożytnych alabaster był wysoko ceniony jako kamień ozdobny i dekoracyjny. Nazwa pochodzi od egipskiego miasta Alabastros.

Helidor – Opis

Heliodor to minerał, przezroczysta odmiana berylu o barwie żółtej.

Nazwa pochodzi od greckiego słowa helios = słońce (bóg Słońca) oraz doron = dar („dar Słońca”).
Jest to aluzja do zabarwienia minerału.

Obecnie nazwa heliodor stosowana jest powszechnie do wszystkich przezroczystych, żółtych odmian berylu (dawniej tylko do południowoafrykańskich).

helidor
Złocisty beryl – Helidor
Fot.
Rob Lavinsky / iRocks.com, Licencja:  Creative Commons, CC-BY-SA-3.0

Sinhalit – opis

Sinhalit – minerał, do 1952 uważany za żółtawobrunatną odmianę perydotu (oliwiny), aktualnie uznawany za osobny minerał.

Nazwa pochodzi od miejsca odkrycia – sinhala w sanskrycie oznacza Cejlon.

Największy sinhalit znaleziono na Sri Lance, miał 158 karatów.

Kryształ – Opis

Kryształ – Ciało krystaliczne – ciało stałe, w którym cząsteczki, atomy lub jony są ułożone w uporządkowany w powtarzający się we wszystkich trzech wymiarach przestrzennych schemat ułożenia.

W objętości ciała cząsteczki zajmują ściśle określone miejsca zwane węzłami sieci przestrzennej, i mogą jedynie drgać wokół tych położeń.

Określenie – ciało krystaliczne odnosi się do ciał o dwojakiej budowie:

  • monokryształu, zwanego krócej kryształem – uporządkowanie obejmuje całe ciało
  •  polikryształu – uporządkowanie obejmuje fragmenty ciała.

Kryształy posiadają symetrię translacyjną oraz uporządkowanie układu w skali powyżej 50 Å, co odróżnia je od ciał amorficznych, na przykład szkła.

Ciała krystaliczne powstałe w wyniku procesów naturalnych, geologicznych (zwykle są to polikryształy) nazywa się minerałami.

Niektóre kryształy można opisać za pomocą jednakowego układu odniesienia.

Układ odniesienia w kryształach:

  •  osie krystalograficzne X, Y, Z
  •  wektory a, b, c będące bazowymi wektorami translacji komórki elementarnej w sieci krystalicznej
  •   kąty α, β, γ zawarte pomiędzy osiami krystalograficznymi

Kąty zawarte pomiędzy osiami krystalograficznymi oraz odcinki a, b, c stanowią tzw. stałe sieciowe, wyznaczając kształt komórki elementarnej (zob. sieć Bravais’go).

Kryształy mogą mieć różny układ wewnętrzny cząsteczek w sieci krystalicznej. Na tej podstawie pogrupowano je w układy krystalograficzne.

Oddziaływania między cząsteczkami tworzącymi kryształ:

  • siły van der Waalsa (w kryształach cząsteczkowych, np. w suchym lodzie)
  •  wiązania typowo kowalencyjne (np. w diamencie)
  •  wiązania metaliczne, np. w czystych metalach lub ich stopach
  •  wiązania wodorowe (np. w lodzie)
  •   silne oddziaływania elektrostatyczne (w kryształach jonowych, np. w chlorku sodu, chlorku cezu)
  •  inne odmiany słabych oddziaływań elektrostatycznych.

Występują również swoiste „hybrydy”, jak np. grafit, który posiada tzw. płaszczyzny grafenowe, w których między atomami występują silne wiązania kowalencyjne, natomiast oddziaływania między płaszczyznami mają charakter sił van der Waalsa.

Szmaragd – Opis

Szmaragd, Al2Be3(SiO3)6, odmiana berylu – metakrzemian(IV) berylu glinu. Intensywna zieleń (szmaragdowozielona, niebieskozielona) spowodowana jest obecnością niewielkiej domieszki chromu i wanadu. Szmaragdy od wieków są najbardziej poszukiwanymi kamieniami szlachetnymi, czasem cenniejszymi od diamentów. Klarowne, jubilerskie odmiany występują zaledwie w kilku miejscach na świecie.
Najbardziej zasobne złoża znane są z Kolumbii (okolice Muzo), Rosji i RPA. Od starożytności stosowany jako kamień szlachetny w wyrobach jubilerskich. Aby zmniejszyć straty materiału, powszechnie stosuje się szlif schodkowy (zwany także szmaragdowym).
Obecnie otrzymywany też syntetycznie.

 

kryształ szmaragdu
autor: Géry Parent Licencja: The copyright holder of this work allows anyone to use it for any purpose including unrestricted redistribution, commercial use, and modification.

Szmaragd z kopalni Muzo

Szafir – Opis

Szafir – bardzo twardy minerał z gromady tlenków – niebieska odmiana korundu. To bardzo poszukiwany, wysoko ceniony, wyjątkowo atrakcyjny kamień kolekcjonerski i kamień szlachetny stosowany w jubilerstwie. Szafir perfekcyjnie łączy w sobie dostojny chłód i przejmującą głębię. W niektórych odmianach szafiru występuje zjawisko asteryzmu, spowodowane obecnością drobnych inkluzji.

Najbardziej cenione są szafiry o barwie błękitnej, tzw. błękit kaszmirski. Szafirom najczęściej nadaje się szlif brylantowy lub schodkowy. W przypadku ciemnych kamieni, dla podkreślenia ich przezroczystości, stosuje się szlify płaskie. Szafiry gwiaździste szlifuje się nadając im formę kaboszonu.

 

szafir

 fot: Stanislav Doronenko Licencja: Creative Commons Attribution 3.0

Srebro – Opis

Srebro (Ag, łac. argentum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Jest srebrzystobiałym metalem, o największej przewodności elektrycznej i termicznej. W przyrodzie występuje w stanie wolnym, a także w minerałach, takich jak argentyt czy chlorargyryt. Większość wydobywanego srebra występuje jako domieszka rud miedzi, złota, ołowiu i cynku.

 

Kryształ srebra

Fot: Alchemist-hp licencja: Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.

Kryształ czystego srebra

 

samorodek srebra

fot: Aramgutang Licencja: public domain

 Srebro rodzime z kalcytem. Kongsberg, Norwegia. Ze zbiorów Natural History Museum, Londyn.

Spodumen – Opis

spodumen

fot: Kluka Licencja: Creative Commons Attribution ShareAlike 2.5

Kryształ spodumenu

Minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy piroksenów. Należy do minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych rejonach Ziemi. Najczystsza forma jest spotykana w Australii.
Skład to w większości krzemionka, tlenek glinu i litu; zawiera śladowe ilości żelaza, wapnia i innych minerałów.

Odmiany spodumenu:

  • tryfan
  • hiddenit
  • kunzyt
  •  nuristanit

kunzyt -hiddenit

Fot: Didier Descouens Licencja: GNU Free Documentation License

Hiddenit i kunzyt – odmiany spodumenu

 

Spinel – Opis

Spinel (spinel właściwy) – minerał z gromady tlenków, zaliczany do grupy spineli. Należy do grupy minerałów rzadkich.

Nazwa pochodzi od charakterystycznego, ostrokrawędzistego kształtu kryształów (po łacinie „spina” – strzała).

 

kryształ spinelu
fot. Rob Lavinsky / iRocks.com  Licencja: Creative Commons

Kryształ spinelu

 

Spinele syntetyczne

Sepiolit – Opis

Sepiolit (pianka morska) – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do minerałów ilastych o białym, żółtawym, szarym lub różowym kolorze. Minerał pospolity, szeroko rozpowszechniony w niektórych rejonach Ziemi. Najładniejsza pianka morska występującym prawie wyłącznie w Azji Mniejszej.

sepiolit

Fot: http://www.mineraly.sk Licencja: GNU Free Documentation License

Jest ona otrzymywana w małych kawałkach które są poddawane wstępnemu oczyszczaniu, skrobaniu, polerowaniu i suszeniu, kolejnym polerowaniu woskowaniu.
Pianka morska w bryłkach jest otrzymywana przez zlepianie okruchów i innych odpadów naturalnej pianki morskiej olejami pod wpływem ciepła.

Do wyrobu biżuterii używany dość rzadko ze względu na delikatność ale tworzy się naszyjniki i kolczyki. Oryginalne są pamiątki wykonane z pianki morskiej, fajki i drobne przedmioty. Np. Tramwaj z morskiej pianki w domu Muminków.

 

sepiolit w sklepie

Fot: Meerschaum Licencja: public domain

Wyroby z pianki morskiej na Wielkim Bazarze w Istambule, Turcja

 

Sfaleryt – Opis

SFALERYT (BLENDA CYNKOWA)

Sfaleryt jest siarczkiem cynku o ogólnej zawartości tego pierwiastka 69%. Razem z wurtzytem stanowi odmianę polimorficzną siarczku cynku. Jest kruchy, przezroczysty, zawiera domieszki żelaza, kadmu, manganu, talku, indu, ołowiu, srebra. Często zawiera izomorficzne domieszki żelaza (do 20%) i kadmu (do 0,5%). Zwykle tworzy zbite, ziarniste, nerkowate formy naciekowe bądź wrostki i wypryśnięcia w innych minerałach. Powstaje on w złożach hydrotermalnych a także w warunkach osadowych w środowisku redukcyjnym. Sfaleryt jest głównym źródłem cynku, w Polsce występuje w złożach cynkowo-ołowiowych obszaru śląsko-krakowskiego.

 

sfaleryt

fot. Joan Rosell Licencja: GNU
Blenda skorupowa, która powstaje w wyniku przekrystalizowania żelu ZnS jest charakterystycznym wykształceniem sfalerytu w złożach cynku i ołowiu rejonu śląsko-krakowskiego. Sfaleryt przyjmuje postać drobnokrystalicznych, zbitych mas lub naskorupienie pręcikowych kryształów. Takie wykształcenie sfalerytu jest bardzo efektowne po wypolerowaniu powierzchni okazu.

Przy pocieraniu o niepolerowaną płytkę porcelanową sfaleryt wydziela zapach siarkowodoru.
Dawniej, gdy cynk nie był znany, górnicy sascy nazywali sfaleryt blendą, czyli rudą, która mami i zwodzi – obiecuje metal a nie daje go.

sfaleryt

fot. Didier Descouens , licencja GNU
Szlifowany kryształ sfalerytu

Rubin – Opis

 

Rubin

Photo is copyright free for non-commercial educational uses.
Just credit photo to R.Weller/Cochise College. http://skywalker.cochise.edu/wellerr/mingem/gemtp/ruby/rubyL.htm

 

” Cena mądrości jest ponad rubinami” – rubiny były i są cenione bardzo wysoko. Birmańczycy wierzyli, że kamienie szlachetne dojrzewają tak jak owoce. Im czerwieńszy był rubin, tym dojrzalszy. Rubin ze skazą był uważany za kamień przejrzały.

Slowo rubin pochodzi od greckiego ruber-czerwony. Rubin jest odmiana korundu z domieszką chromu której zawdzięcza swa wspaniała czerwona barwę. Rubiny najwyższej jakości pochodzą z okręgu Mogok w Birmie.
Rubin gwiaździsty

Photo is copyright free for non-commercial educational uses.
Just credit photo to R.Weller/Cochise College. http://skywalker.cochise.edu/wellerr/mingem/gemtp/ruby/rubyL.htm

Rodochrozyt – Opis

Rodochrozyt – minerał z gromady węglanów. Należy do grupy minerałów rzadkich rozpowszechnionych tylko w niektórych rejonach Ziemi. Może być przemysłową rudą manganu.

Nazwa pochodzi z greckiego rhodon -róża, chroma – barwa czyli różanobarwny ponieważ przypomina kolory bukietu róż od bladoróżowych po krwistoczerwone. Jego synonim to „róża Inków”. Czyste jego okazy są dość rzadkie. Występuje krystalicznie zarówno w przezroczystej barwie jak i nieprzezroczystej odmianie delikatnego różu z białymi, falującymi wzorami.

 

Formy występowania:

– Różowe formy naciekowe – stalaktyty

plaster ze stalagmitu ze starej kopalni srebra w San Luis w Argentynie, zamkniętej w XIII wieku przez Inków.

– Przejrzyste, duże kryształy,

Fot. Eric Hunt Licencja: Creative Commons Attribution ShareAlike 2.5

Rodochrozyt, Sweet Home Mine, Kolorado, USA

– Drobnokrystaliczne skupienia

rodochrozyt

Fot. Eric Hunt Licencja: Creative Commons

Prehnit – Opis

Prehnit – nazwa pochodzi od nazwiska holenderskiego pułkownika H. von Prehna, który przywiózł go z Przylądka Dobrej Nadziei do Europy w 1773 r.

 

Minerał rzadki, rozpowszechniony tylko w pewnych regionach Ziemi, należy do grupy amfiboli.

 

szlifowany prehnit

Opal – Opis

Opal – mineraloid z gromady krzemianów.

Jest cennym kamieniem jubilerskim, jednym z najpiękniejszych i najdroższych na świecie.

 

Opalowy wisiorek

fot. flickr user Somma License: Creative commons

Wisiorek z opalem

Wartość kamieni zależy od ich wielkości, atrakcyjności zabarwienia lub wzoru barwnego, oraz tzw. gry barw (opalescencji). Efekt, który powoduje opalizację, polega na zjawisku załamania, rozszczepienia i odbicia światła na małych kulkach krzemionki znajdujących się wewnątrz mineraloidu. Warunkiem koniecznym do wywołania takiego efektu jest obecność „uporządkowanych” struktur trójwymiarowych (rodziny równoległych płaszczyzn), zaś intensywną grę barw warunkuje najgęstsze ułożenie elementów tworzących owe płaszczyzny odbłysku.

Za najcenniejsze i najbardziej poszukiwane uznaje się powszechnie opale czarne, ponieważ ciemne tło najlepiej uwidocznia barwne refleksy świetlne.

 

 

Kordieryt – Opis

Tworzy kryształy słupkowe, często zbliźniaczone. Jest kruchy, przezroczysty, wykazuje silny pleochroizm o barwach żółtej, niebieskiej i fioletowej. Niektóre kryształy wykazują tęczową iryzację a także efekt kociego oka i asteryzmu. Zwykle niebieski. Stosunkowo często występują wrostki kryształów apatytu i cyrkonu z ciemnożółtymi obwódkami palechroicznymi. Wrostki hematytu lub goethytu wywołują czerwonawe zabarwienie. Bezbarwne i bladoniebieskie kordieryty należą do rzadkości. Przezroczyste okazy stosowane w jubilerstwie.

Fioletowoniebieski kordieryt bywa również określany niekiedy szafirem wodnym, bowiem po oszlifowaniu przypomina wyglądem niebieski szafir.

Kordieryt szlifowany

Fluoryt – opis

Fluoryt

Fluoryt tworzy sześcienne lub ośmiościenne kryształy, osiągające niekiedy duże rozmiary. Często występuje w postaci bliźniaków krzyżowych. Często tworzy naloty, naskorupienia i żyły. ładne kryształy występują zazwyczaj w druzach w formie szczotek krystalicznych.
W czystej formie jest bezbarwny; w przyrodzie jest zabarwiony na najróżniejsze kolory – od żółtego, różowego, zielonego i niebieskiego aż po czarny. Niekiedy wykazuje barwne wstęgowanie podobne do agatu. światło ultrafioletowe powoduje we fluorycie zjawisko różowej fluorescencji (nazwa pochodzi od nazwy tego minerału).

Fluoryt fluorescencyjny

fot. Hannes Grobe – Hgrobe, Licencja: Creative CommonsAttribution-Share Alike 2.5

Fluorescencja kryształów fluorytu

Diamenty – informacje

idealny szlif diamentowy

fot. Salexmccoy License: Creative commons

Idealny szlif brylantowy

Diamenty są najczystszą krystaliczną formą węgla. Powstają w procesie krystalizacji pod ogromnym ciśnieniem i w wysokiej temperaturze w magmie wulkanicznej.

O wyjątkowości diamentów wśród innych minerałów decyduje fascynująca gra świateł. Diament niezwykle silnie załamuje światło, a także bardzo silnie je rozszczepia.

Diament jest najczęściej wybieranym kamieniem do pierścionków zaręczynowych – jest symbolem nierozerwalności związku ze względu, że jest najtwardszy. Jest też symbolem władzy i potęgi.

Mówi się, że diament zdobyty w nieuczciwy sposób przynosi nieszczęście.

surowy diament

fot. Parent Géry, Licencja: domen publiczna

Kryształ diamentu w kimberlicie

 

Brylantem nazywa się diament o szlifie brylantowym.

Według specjalistów, prawdziwe brylanty zaczynają się od 0,3 karata. Ich wycena oparta jest o tzw. 4C czyli:

  •   crat – czyli masa, (więcej)
  •   clarity czyli czystość,
  •   colour czyli barwa
  •   cut czyli szlif.

Obecnie wytwarza się diamenty syntetyczne. Większość znajduje zastosowanie w przemyśle, lecz wytwarzane są też do celów jubilerskich.

Narzędzia do badania diamentów

Narzędzia do badnia diamentów

 fot: Diamondchand – diamenty

Narzędzia do kontroli diamentów. Od lewej: kamienie porównawcze, suwmiarka, tester diamentów.

Cyrkonia – informacje

Cyrkonia nie występuje naturalnie w przyrodzie, jest wytwarzana sztucznie.

Po raz pierwszy pojawiła się w handlu w 1973 r. Na dobre opanowała rynek jubilerski w 1976 r. kiedy to otrzymano ją przy wykorzystaniu metody stapiania czaszowego.

Jest bardzo popularnym kamieniem umieszczanym w biżuterii. Wiele osób uważa ją za cenny kamień, a pierścionki z cyrkoniami są często wykonywane razem z mniejszymi diamentami.

 

biżuteria z cyrkonią

Fot. Srebropib – hurtownia biżuterii
Biżuteria z cyrkonią

Przez długi czas uchodziła za najlepszą imitację diamentu, dopóki na rynku nie pojawił się syntetyczny moissanit i diament GE POL.

 

różowa cyrkonia

 

Jak odróżnić cyrkonię od diamentu.

Praktycznie niemożliwe jest dla laika odróżnienie cyrkoni od diamentu. Ale gdy leżą obok siebie, wydaje się, że cyrkonia ma wyższy połysk. Dzieje się tak, ponieważ jest ona syntetyczna, a w odróżnieniu od kamienia naturalnego nie ma inkluzji. Aby rozpoznać cyrkonię trzeba posiadać odpowiednią aparaturę.

 

kryształy cyrkonii
fot. Larry P kelley (licencja: Public domain)
Bryła cyrkonii po wyjęciu z tygla czaszkowego.

Azuryt – opis

Azuryt – minerał z gromady węglanów. Minerał pospolity, szeroko rozpowszechniony.
Nazwa pochodzi od perskiego lazhward oznaczającego barwę niebieską lub z francuskiego: lazur, czyli błękitnawa odmiana niebieskiego

 

 

Azuryt biżuteria z azututem
wisiorek z azurytem

Azuryt, Arizona

 

Obok azurytu spotyka się również azurmalachit, będący mieszaniną azurytu i malachitu. Azuryt jest stosowany do wyrobu farb oraz jako materiał dekoratorski, w jubilerstwie rzadko używany.

Ametyst – opis

Ametyst – fioletowa, przezroczysta odmiana krystalicznego kwarcu (SiO2).

ametyst

Zwykle fasetowany szlifem mieszanym lub schodkowym. Materiał słabej jakości poleruje się w bębnie na paciorki. Jeśli kamień ma blady odcień, może być osadzony w zamkniętej oprawie lub owinięty z tylu folią, aby pogłębić barwę. Jako imitacji ametystu używa się szkła i syntetycznego korundu.

ametyst krysztaly

Apatyt – opis

Apatyt gr. apaté, miner. fosforan wapnia, minerał dodatkowy skał krystalicznych, także na Księżycu; w skałach osadowych tworzy konkrecje zwane fosforytami; stosowany przy produkcji kwasu fosforowego i nawozów sztucznych.
Krystaliczny apatyt występuje prawie we wszystkich skałach magmowych. Duże koncentracje apatytu znajdują się w pewnych partiach rud magnetytowych. Apatyt jest częstym składnikiem pegmatytów. Najładniejsze okazy spotykane są w druzach jako szczotki krystaliczne oraz w pustkach skał wulkanicznych.

Apatyt Wisiorek z apatytem

Perły – opis

Perły to wytwory małży (głównie z rodzaju Pteria – perłopławów), rzadko ślimaków. Zbudowane są z tej samej substancji co wewnętrzna strona muszli (masa perłowa), której głównymi składnikami są węglan wapnia (w postaci aragonitu) i rogowata substancja białkowa (konchiolina), która spaja mikro-kryształy skupione koncentrycznie wokół jądra. Perły powstają najczęściej w wyniku reakcji organizmu na ciało obce, które przedostało się do muszli. Perła naturalna rośnie  się średnio o 0,05   mm rocznie. Perły  słodkowodne  rosną szybciej od morskich.

Ilość pereł znajdowanych w jednym perłopławie jest różna. Najczęściej nie ma ich wcale. Przy afrykańskim wybrzeżu tylko jedna na tysiąc wyłowionych ostryg na perłę. Jednak w oceanie najczęściej wystarcza kilkadziesiąt muszli by znaleźć jedną perłę. Zdarza się jednak większa ich ilość nawet kilkadziesiąt.

 

Kolory pereł

Fot. Hannes Grobe/AWI licencja: Creative Commons Attribution 3.0 Unported

 

Ze względu na pochodzenie rozróżniamy:

  • Perły naturalne – powstałe w przyrodzie bez udziału człowieka zarówno w morzach jak i w wodach słodkich. Określa się je mianem pereł prawdziwych.
    – perły słonowodne
    – perły słodkowodne
  • Perły hodowlane – Rosnący popyt doprowadził do tego, że zaczęto masowo hodować perłopławy. Mimo że perły powstały przy współudziale człowieka są produktem naturalnym, nie imitacją.
    – perły hodowlane słonowodne
    – perły hodowlane słodkowodne

Agat – opis

Agat – wstęgowa odmiana chalcedonu. Wśród skał wylewnych w postaci geod, a także wśród skał osadowych tworzyły się w procesie zastygania lawy. Proces powstawania agatów trwa niesamowicie długo w bardzo specyficznych warunkach. Powstające pustki wypełniały się stopniowo roztworami zawierającymi krzemionkę. Przerwy w dopływie roztworów i ich zmieniający się skład chemiczny stały się przyczyną zróżnicowanego zabarwienia poszczególnych warstw. Może posiadać wiele naprzemianległych warstewek, zwanych pierścieniami Lieseganga; może też przybierać dendrytową formę przestrzenną (agat mszysty) lub dawać pseudomorfy (agat koralowy, agatowe drewno i in.). Agat z zewnątrz wygląda zwykle i banalnie. Kształt ma kulisty lub owalny, odpowiada ściśle kształtowi pustki w której powstał, np. po pęcherzyku gazowym powstałym w zastygającej lawie.

agat

fot. Hannes Grobe Licencja: Creative Commons Attribution-Share Alike 2.5 Generic

Agat w przekroju

Agalmatolit – opis

Agalmatolit – zbita skała metamorficzna, składająca się z pirofyllitu, kaolinitu lub talku.

Wykorzystywany do wyrobu przedmiotów ozdobnych i do budowy świątyń, stąd popularna też nazwa paogodyt. Znany głównie w Chinach.