Minerał (fr. minéral, od celt. mina – kopalnia) – pierwiastek lub związek chemiczny będący normalnie ciałem krystalicznym, którego struktura ukształtowała się w toku procesów geologicznych. Do minerałów nie zalicza się mineraloidów: substancji bezpostaciowych o jednorodnej strukturze chemicznej; substancji powstałych w wyniku zniszczenia struktury krystalicznej minerału pod wpływem promieniowania jonizującego; rtęci. Za minerał nie jest uznawana [...]

Tags: , , , ,
Kategoria: Minerały | Bez komentarza » |

Pokrój kryształu – wygląd zewnętrzny kryształu uwzględniający wzajemne proporcje, wielkości i wykształcenia określonych jego ścian powstających w czasie jego wzrostu. Wprawdzie każdy minerał krystalizuje tylko w jednym układzie, ale może wykazywać różne pokroje. Pokrój określa się nazwami oddającymi wygląd kryształu. W mineralogii jest to kształt pojedynczego kryształu minerału. Kryształy narastają z różną szybkością w różnych [...]

Tags: , , , ,
Kategoria: Kryształy | Bez komentarza » |

Kryształ – Ciało krystaliczne – ciało stałe, w którym cząsteczki, atomy lub jony są ułożone w uporządkowany w powtarzający się we wszystkich trzech wymiarach przestrzennych schemat ułożenia. W objętości ciała cząsteczki zajmują ściśle określone miejsca zwane węzłami sieci przestrzennej, i mogą jedynie drgać wokół tych położeń. Określenie – ciało krystaliczne odnosi się do ciał o [...]

Tags: , , , , , ,
Kategoria: Kryształy | Bez komentarza » |

Szmaragd, spośród wszystkich znanych kamieni szlachetnych, zawiera najliczniejszy i najbardziej efektowny zespół inkluzji. Dzielą się na inkluzje jednofazowe i wielofazowe. JEDNOFAZOWE: Stałe: Stałe inkluzje występują najczęściej w szmaragdach. Należą do nich wrostki kwarcu, miki, kalcytu, skaleni, apatytu, turmalinu i pirytu. Mogą występować też: apatyt, baryt, beryl, chryzoberyl, cyrkon, dolomit, epidot, fluoryt, granat, halit, hematyt, magnetyt, magnezyt, [...]

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
Kategoria: Szmaragd | Bez komentarza » |

Mineralogia genetyczna zajmuje się wyjaśnianiem warunków powstawania minerałów, ich paragenez i sukcesji oraz skał i złóż. Przedmiotem badań mineralogicznych są idywidua mineralne czyli kryształy i nieforemne ziarna, w tym ich skupienia minerałów oraz agregaty polimineralne. Problemy te są traktowane z różnych punktów widzenia, m.in. chemizmu, środowiska krystalizacji i jego ewolucji, własności fizyko-chemicznych, ciśnienia i temperatury. [...]

Tags: , , , , , , ,
Kategoria: Mineralogia | Bez komentarza » |

Topomineralogia – dziedzina mineralogii zajmująca się geograficznym rozmieszczeniem minerałów na Ziemi.

Tags: , , ,
Kategoria: Mineralogia | Bez komentarza » |

Kosmomineralogia – nauka o minerałach pochodzenia pozaziemskiego; dział mineralogii, a także astronomii. Badania materii pochodzenia pozaziemskiego prowadzą do rozpoznania nowych faz krystalicznych (nanominerałów, minerałów oraz ich kumulatów, czyli skał), szczególnie tych niewystępujących na Ziemi. Kosmomineralogia poszerza wiedzę o procesach minerało- i skałotwórczych zachodzących w kosmosie. Badania opierają się przede wszystkim na badaniach meteorytów kamiennych, czyli [...]

Tags: , , , ,
Kategoria: Mineralogia | Bez komentarza » |

Rzadko w stanie wolnym (srebro rodzime), częściej w postaci minerałów: argentyt, proustyt, pirargyryt, stefanit, kerargyryt. Występuje też jako domieszka rud innych metali: ołowiu, cynku, miedzi skąd też otrzymuje się je jako produkt uboczny przy przeróbce rud.   Srebro rodzime Minerał z gromady pierwiastków rodzimych, w skład którego wchodzi głównie metaliczne srebro. Powstaje najczęściej jako produkt [...]

Tags: , , , , , , , ,
Kategoria: Srebro | Bez komentarza » |

Układ trójskośny – układ krystalograficzny, w którym wszystkie trzy osie mają różną długość i są do siebie ukośnie nachylone. Typowymi przedstawicielami tej grupy są: pediony W tym układzie krystalizuje około 7% minerałów; np. mikroklin, amazonit, plagioklazy, aksynit, turkus, rodonit, dysten = cyjanit, chalkantyt, sassolin, albit.

Tags: , , , , , , , , , , ,
Kategoria: Krystalografia | Bez komentarza » |

Układ jednoskośny – układ krystalograficzny, w którym są trzy osie różnej długości, z czego dwie są w stosunku do siebie prostopadłe, a trzecia jest ustawiona skośnie. Typowymi przedstawicielami tej grupy są: pinakoidy (dwuściany podstawowe) o nachylonych ścianach wierzchołkowych graniastosłupy o nachylonych ścianach wierzchołkowych (słupy z daszkami) W tym układzie krystalizuje około 32% minerałów; np. ortoklaz, [...]

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
Kategoria: Krystalografia | Bez komentarza » |

Układ rombowy – układ krystalograficzny, w którym trzy osie różnej długości są w stosunku do siebie prostopadłe. Typowymi przedstawicielami tej grupy są: pinakoidy słupy piramidy rombowe rombowe piramidy podwójne W tym układzie krystalizuje około 22% minerałów; np. siarka rodzima, antymonit, aragonit, cerusyt, baryt, celestyn, anglezyt, anhydryt, oliwin, topaz, chryzoberyl, hemimorfit, prehnit, zoisyt, epsomit, enstatyt, bronzyt, [...]

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
Kategoria: Krystalografia | Bez komentarza » |

Układ trygonalny W układzie trygonalnym trzy z czterech osi leżą w jednej płaszczyźnie, mają jednakową długość, a kąt między nimi wynosi 120°. Czwarta oś jest osią trzykrotną i jest prostopadła do pozostałych trzech. Osie i kąty są takie same jak w układzie heksagonalnym, jednak przekrój podstawowej formy graniastosłupa nie jest sześciokątny lecz trójkątny. Typowymi postaciami [...]

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
Kategoria: Krystalografia | Bez komentarza » |

Układ heksagonalny – układ krystalograficzny, w którym trzy z czterech osi leżą w jednej płaszczyźnie, mają jednakową długość, a kąt między nimi wynosi 120°. Czwarta oś jest osią sześciokrotną, ma inną niż pozostałe długość i jest do nich prostopadła. Typowymi postaciami krystalograficznymi tej grupy są: sześciokątne graniastosłupy sześciokątne piramidy (ostrosłupy) dwunastokątne piramidy podwójne piramidy W [...]

Tags: , , , , , , , , , , , , , ,
Kategoria: Krystalografia | Bez komentarza » |

Tworzy stosunkowo często kryształy o pokroju słupkowym, tabliczkowym lub kolumnowym, osiągające niekiedy gigantyczne rozmiary (o długości kilkunastu metrów i wadze kilkudziesięciu ton). Na kryształach są często charakterystyczne zbrużdżenia. Występuje też w postaci skupień zbitych, ziarnistych, pręcikowych, promienistych. Jest kruchy i przezroczysty. Niektóre kryształy wykazują efekt kociego oka, czasami także silną fluorescencję. Jest minerałem bardzo delikatnym, [...]

Tags: , , , , , , , , , , , , ,
Kategoria: Spodumen | Bez komentarza » |

Nazwa pochodzi od gr. spodos = popiół (spodios = szary), nawiązując do szarej, przypominającej popiół barwy tego minerału; gr. spodumentos = spopielony (spodoustha = obrócicę się w popiół), nawiązuje z kolei do wyglądu produktu prażenia spodumenu w płomieniu dmuchawki. 1879 r. – Pierwsze odnalezienie Hiddenitu w Karolinie Północnej w USA przez Williama Earla Hiddena. Nazwa [...]

Tags: , , , ,
Kategoria: Spodumen | Bez komentarza » |

fot: Kluka Licencja: Creative Commons Attribution ShareAlike 2.5 Kryształ spodumenu Minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy piroksenów. Należy do minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych rejonach Ziemi. Najczystsza forma jest spotykana w Australii. Skład to w większości krzemionka, tlenek glinu i litu; zawiera śladowe ilości żelaza, wapnia i innych minerałów. Odmiany spodumenu: tryfan hiddenit [...]

Tags: , , , , ,
Kategoria: Spodumen | Bez komentarza » |

Spinel (spinel właściwy) – minerał z gromady tlenków, zaliczany do grupy spineli. Należy do grupy minerałów rzadkich. Nazwa pochodzi od charakterystycznego, ostrokrawędzistego kształtu kryształów (po łacinie „spina” – strzała).   fot. Rob Lavinsky / iRocks.com  Licencja: Creative Commons Kryształ spinelu   Spinele syntetyczne

Tags: , , ,
Kategoria: Spinel | Bez komentarza » |

Nazwa pochodzi od gr. sepia = mątwa i lithos = skała, kamień i nawiązuje do wewnętrznej muszli mątwy, do której minerał jest podobny. Znany od czasów antycznych, używany jako środek myjący w łaźniach rzymskich ( pod nazwą Pietra sapo/ Pierre de Savon Maroc). Wydobywano wtedy piankę w kopalniach w Eskisehir (Anatolia).   Historia fajek z [...]

Tags: , , , , ,
Kategoria: Sepiolit | Bez komentarza » |

Sepiolit (pianka morska) – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do minerałów ilastych o białym, żółtawym, szarym lub różowym kolorze. Minerał pospolity, szeroko rozpowszechniony w niektórych rejonach Ziemi. Najładniejsza pianka morska występującym prawie wyłącznie w Azji Mniejszej. Fot: http://www.mineraly.sk Licencja: GNU Free Documentation License Jest ona otrzymywana w małych kawałkach które są poddawane wstępnemu oczyszczaniu, skrobaniu, [...]

Tags: , , , , , , ,
Kategoria: Sepiolit | Bez komentarza » |

Blenda karmelowa – żółta lub brunatna Cleiofan – czysty, bezbarwny sfaleryt z małą zawartością Fe i Mn. Nazwa pochodzi z greki: kleyos – szkło i phanos – pojawić się. Minerał ten o białym, żółtawobiałym, żółtawozielonym lub miodowożółtym zabarwieniu często znajduje zastosowanie jako kamień szlachetny w zdobnictwie. W Polsce występuje w Olkuszu. Blenda rubinowa – z [...]

Tags: , , , , , , , , , ,
Kategoria: Sfaleryt | Bez komentarza » |

SFALERYT (BLENDA CYNKOWA) Sfaleryt jest siarczkiem cynku o ogólnej zawartości tego pierwiastka 69%. Razem z wurtzytem stanowi odmianę polimorficzną siarczku cynku. Jest kruchy, przezroczysty, zawiera domieszki żelaza, kadmu, manganu, talku, indu, ołowiu, srebra. Często zawiera izomorficzne domieszki żelaza (do 20%) i kadmu (do 0,5%). Zwykle tworzy zbite, ziarniste, nerkowate formy naciekowe bądź wrostki i wypryśnięcia [...]

Tags: , , , , , , , ,
Kategoria: Sfaleryt | Bez komentarza » |

Słynne rubiny Rubiny dużych rozmiarów i jednocześnie wysokiej jakości są niezwykle rzadkie – te o których czyta się w starożytnej literaturze okazywały się być czerwonymi spinelami, jak uznawane do 1851 roku za rubiny spinele: – „Rubin Timura” znajdujący się w łańcuchu królów Anglii. – „Rubin Czarnego Księcia” o wadze 170 kt.   Rubin Rajaratna Jednym [...]

Tags: , , , , , , , , , , , , ,
Kategoria: Rubin | Bez komentarza » |

Asteryzm – zjawisko optyczne polegające na pojawieniu się wąskich smug (pasm) świetlnych układających się w kształt „gwiazdy” na powierzchni kamieni szlachetnych, zwłaszcza szlifowanych w kaboszon. Zjawisko to powodowane jest przez obecność w sieci krystalicznej minerału inkluzji, np. w wypadku rubinu i szafiru są to inkluzje rutylu, takie same jak w wypadku efektu kociego oka. „Gwiazdy” [...]

Tags: , , , , , ,
Kategoria: Efekty | Bez komentarza » |

Dwójłomność – zdolność ośrodków optycznych do podwójnego załamywania światła (rozdwojenia promienia świetlnego). Substancje, dla których zjawisko zachodzi nazywamy substancjami dwójłomnymi. Zjawisko dwójłomności odkrył w 1669 roku Rasmus Bartholin a wyjaśnił Augustin J. Fresnel w pierwszej połowie XIX wieku. Dwójłomność wykazuje wiele substancji krystalicznych, a także wszystkie ciekłe kryształy. Przykładami substancji dwójłomnych mogą być kryształy rutylu [...]

Tags: , , , , , , , , , , ,
Kategoria: Efekty | Bez komentarza » |

Nazwa pochodzi od gr. rhodon = róża i chroma= barwa i nawiązuje do barwy tego minerału. Znany jest od setek lat, wydobywano go w ameryce południowej w koplniach Inków już przed XII wiekiem, lecz za samodzielny minerał uznany został dopiero w 1813 roku.  

Tags: , ,
Kategoria: Rodochrozyt | Bez komentarza » |

Rodochrozyt – minerał z gromady węglanów. Należy do grupy minerałów rzadkich rozpowszechnionych tylko w niektórych rejonach Ziemi. Może być przemysłową rudą manganu. Nazwa pochodzi z greckiego rhodon -róża, chroma – barwa czyli różanobarwny ponieważ przypomina kolory bukietu róż od bladoróżowych po krwistoczerwone. Jego synonim to „róża Inków”. Czyste jego okazy są dość rzadkie. Występuje krystalicznie [...]

Tags: , , , ,
Kategoria: Rodochrozyt | Bez komentarza » |

1773 r. -  z Przylądeka Dobrej Nadzei nowy minerał przywiózł Pułkownik Hendrick Von Prehn (1733-1785). 1777 r. -Prehnit po raz pierwszy opisał Balthazar Sage jako wyrastający z chryzolitu. 1783 r. – W dziele Krystalografia (Cristallographie) Jean Baptiste Louis Rome L’istle wskazuje na Jacquesa Louisa de Bournona jako tego który pierwszy znalazł ten minerał we Francji, [...]

Tags: , , , , , , , , , , , ,
Kategoria: Prehnit | Bez komentarza » |

Prehnit – nazwa pochodzi od nazwiska holenderskiego pułkownika H. von Prehna, który przywiózł go z Przylądka Dobrej Nadziei do Europy w 1773 r.   Minerał rzadki, rozpowszechniony tylko w pewnych regionach Ziemi, należy do grupy amfiboli.  

Tags: , ,
Kategoria: Prehnit | Bez komentarza » |

Opal – mineraloid z gromady krzemianów. Jest cennym kamieniem jubilerskim, jednym z najpiękniejszych i najdroższych na świecie.   fot. flickr user Somma License: Creative commons Wisiorek z opalem Wartość kamieni zależy od ich wielkości, atrakcyjności zabarwienia lub wzoru barwnego, oraz tzw. gry barw (opalescencji). Efekt, który powoduje opalizację, polega na zjawisku załamania, rozszczepienia i odbicia [...]

Tags: , , , , , ,
Kategoria: Opal | Bez komentarza » |

Minerał związany z pegmatytami zasobnymi w alkalia. Pierwsze znane wystąpienie nastąpiło w południowej Norwegii w okolicach Helgaraen, u wejścia do fiordu Langesund. Występowanie: Świat: Anjanabanoana, Madagaskar ( obecnie największe źródło minerału); Molo, Myanmar (większa część to są małe kryształy); Indie; Czechy; California, U.S.A.; fiord Langesund, Norwegia (małe ilości) ; Kaszmir, Rosja, Birma  

Tags: , , , , ,
Kategoria: Hambergit | Bez komentarza » |