Granat – występowanie

Granaty są grupą minerałów charakterystyczną dla skał metamorficznych: gnejsów, łupków mikowych – tworząc niekiedy prawie że monomineralne skały granatowe, zmetamorfizowanych wapieni i dolomitów (skarnów). Wchodzą również w skład skał magmowych. Rozpowszechnione wśród utworów kontaktowych. Należą do najczęściej spotykanych minerałów ciężkich klastycznych skał osadowych – piaskowców, arkoz itp. W szczególnych warunkach geologicznych ulegają one koncentracji, np. wśród piasków plażowych. Luźne wykształcenia granatów w postaci cienkich smug znane są z bałtyckich plaż, gdzie zwykle towarzyszy im ilmenit, oraz cyrkon.

Świat:

  • RPA – typowy „produkt odpadowy” przy eksploatacji diamentów
  • Czechy – Żulova, Vápenná k. Jesenika, Ustia nad Łabą
  • Brazylia
  • Indie
  • Madagaskar
  • Norwegia – największe kryształy granatu (największy okaz miał średnicę 2,5 m i wagę 37 ton)
  • USA – stan Nowy Jork (największy kryształ miał masę 1500 kg), Arizona (topazolity),
  • kraje byłego ZSRR.

Polska:

  • Masyw Śnieżnika
  • Góry Sowie
  • Karkonosze
  • Góry Izerskie
  • Pogórze Izerskie

Spinel – Sławne

Rubin Czarnego Księcia –  to spinel o wadze około 170 karatów (34 g), o wielkości zbliżonej do kurzego jaja. Jest on jednym z najstarszych klejnotów koronnych  Wielkiej Brytanii, ze znaną historią, sięgającą do połowy 14 wieku.

Klejnot pochodzi prawdopodobnie z zabytkowej kopalni ​​w Badakszanie – dziś teren ten należy do Tadżykistanu .

Informacje o Rubinie Czarnego Księcia pojawiają się po raz pierwszy  w połowie 14 wieku. Znajdował się on wtedy  w posiadaniu Abu Saida, mauretańskiego Księcia Granady.
Prowadził on w wojnę z  Kastylią pod rządami Don Pedra Okrutnego. Według źródeł historycznych, Abu Said chciał poddać się, jednak kiedy się z nim spotkał z władcą Kastylii został zasztyletowany własnoręcznie przez Don Pedro. W czasie poszukiwania zwłok, spinel został odnaleziony i dodany do majątku Don Pedro.

W 1366, nieślubny brat Don Pedro, Henryk Trastamara, stanął  na czele buntu przeciwko Don Pedro. By stłumić bunt Don Pedro zawarł sojusz z Edwardem z Woodstock znanym pod przydomkiem „Czarny Książę”. Edward zażyczył sobie za pomoc klejnotu. Don Pedro nie chciał się rozstawać z cennym kamieniem, lecz nie był w stanie odmówić.
Można przypuszczać, że Czarny Książę wziął czerwony kamień z powrotem do Anglii, chociaż nie ma o tym wzmianek  historycznych aż do 1415 roku.

W czasie kampanii we Francji, Anglii Henryk V nosił hełm, w którym był oprawiony Rubin Czarnego Księcia. W bitwie pod Agincourt, w dniu 25 października 1415, francuski książę Alençon uderzył Henryka w głowę toporem. Jednak zwyciężyły siły Henryka, a on nie umarł, a hełm został zachowany wraz z cennym kamieniem.
Także Ryszard III nosił Czarnego Księcia  w hełmie. Klejnot był  na jego głowie  w bitwie pod Bosworth Field, gdzie  Ryszard III zmarł.

James I umieścił Rubin Czarnego Księcia Ruby w koronie na przełomie 17 wieku, gdzie pozostał aż do czasów Olivera Cromwella.
Cromwell rozebrał klejnoty koronne i sprzedał. Metal został przetopiony i wykorzystany do bicia monet. Rubin Czarnego Księcia kupił brytyjski jubiler, ale sprzedał go z powrotem królowo Karolowi II Stuartowi, gdy monarchia została przywrócona w 1660 roku.

Do dziś zdobi on koronę imperium brytyjskiego i jest do obejrzenia w Londynie.

Rubin Czarnego Księcia

 

Rubin Timur –  Do 1851 roku uważany za największy znany rubin czerwony spinel o wadze 361 kr; Zwany był Rubinem Timura i został  znaleziony w Indiach. Był on własnością sułtanów Delhi i tylko przy wyjątkowych okazjach wyjmowano go ze skarbca i wystawiano na pokaz.
Timur nabył klejnot, w  Delhi w 1398. Przebywał w Indiach ponad rok, zanim powrócił do Samarkandy z cennym kamieniem ​​wśród swoich łupów wojennych. Klejnot odziedziczył jego syn, Mir Shah Rukh, a później jego wnuk, Mirza Ulugli Beg.
Podczas jego rządów było wiele wojen z Persami i podczas jednej z nich, Rubin Timura ​​wpadł w ręce szacha Persji Abbasa I.
Szach w 1612 roku dał klejnot  ​​jako dar dla bliskiego przyjaciela, Jahangira.
 Jahangir wyrył na kamieniu imię swoje, jak również swego ojca, Akbara.
Kolejny właściciel klejnotu to Mahomed Farukh Siyar. Porwał on Rubin Timura w 1739 r. do Isfahanu.
 On także kazał wygrawerować napis:
„ To rubin ​​spośród 25.000 klejnotów prawdziwego Króla Królów, Sultan Sahib Qiran, który w roku 1153 [1740 AD] klejnotów Hindustanu dotarłem”
Ostatni napis został złożony przez Ahmada Szaha, który był dowódcą wojsk Nadir Szacha w chwili jego śmierci w 1747 roku. Próbował przejąć tron, ale tylko zdołał złapać dużą ilość łupów, które zabrał ze sobą do pomocy w założeniu królestwa Afganistanu.
Kamień po raz kolejny wrócił do Indii, gdy ​​odziedziczył wnuk  Suja Shaha. Wygnany z ojczyzny, schronił się w Pendżabie, gdzie Ranjit Singh, Lew Pendżabu, zmusił go do oddania  klejnotu.
Po stłumieniu w Pendżabie powstania sikhów (1849), kamień ten stał się częścią zapłaty z tytułu reparacji na rzecz Kompanii Wschodnioindyjskiej, która ostatecznie podarowała go królowej Wiktorii.
W oficjalnym katalogu opisano go jako: „Krótki naszyjnik z czterech bardzo dużymi rubinami”.
Obecnie rubin ten zdobi naszyjnik z kolekcji regaliów brytyjskich, noszony przez Elżbietę II podczas oficjalnych uroczystości.
Rubin Czarnego Księcia

 Naszyjnik z Rubinem Timura

 

Naszyjnik Akbar – Jahangir – Naszyjnik ze spineli, pereł i diamentów o wadze spineli 877,23 karata.
Ma wygrawerowane napisy: Akbar, Jahangir i Shah Jhan (budowniczy Tadż Mahal).
Spinele pochodzą z kopalni Badakhshan.
Został sprzedany w Londyńskim Chrisine w 1997 roku za kwotę 1,5 miliona dolarów.

spinele

 

W skarbcu koronnym szachów Iranu są dwa spinele rubinowe (500 kr i 270 kr).

W Skarbcu Diamentowym na Kremlu w Rosji jest spinel rubinowy o wadze 399 kr.


Rubin – Korony

Rubiny w koronach

 Czarna Korona
Ceremonialne nakrycie głowy najwyższego nauczyciela buddyzmu tybetańskiego linii Karma Kagyu, Karmapy według tradycji została utkana przez dakinie z ich własnych włosów i podarowana Karmapie na znak rozpoznania jego duchowego urzeczywistnienia. W XV wieku V Karmapa Deszin otrzymał materialną koronę od cesarza Yung Lo. Wysłano posłańców do tysięcy kobiet które były czczone jako wcielone dakinie. Każdą z nich poproszono o ofiarowanie kilku swoich czarnych włosów, z których następnie spleciono czarną koronę wysadzaną drogocennymi klejnotami i uwieńczono wielkim rubinem.
Obecnie jest przechowywana w Rumteku (Sikkim), który był ostatnim domem XVI Karmapy Rangdziung Rigpi Dordże.

rubin w koronie

Chös Trag Gyamtso – H H Gyalwa Karmapa VII (1454-1506CE)

 

 

KORONA CHROBREGO
Wykonana na koronację Władysława I Łokietka i używana od XIV do XVIII wieku podczas koronacji.
Korona Chrobrego była szczerozłota, złożona z dziesięciu części spinanych za pomocą specjalnych zawiasów. Każdy segment zwieńczony był lilią heraldyczną i wysadzany drogocennymi kamieniami: rubinami, szmaragdami, szafirami i perłami. Podczas ostatniej lustracji Skarbca naliczono się 474 kamieni szlachetnych.

Korona z rubinem

Korona Chrobrego (replika)

 

 

KORONA KRÓLOWYCH
wykonana na koronację Jadwigi Kaliskiej, żony Władysława I Łokietka. Korona królowych składała się z ośmiu segmentów zwieńczonych liliami heraldycznymi, przedzielonych mniejszymi sterczynkami; całość zamykały dwa kabłąki, na których skrzyżowaniu umieszczona była kula z równoramiennym krzyżem. Lustracje Skarbca Koronnego na Wawelu z XVIII wieku wskazują, że ozdabiało ją 40 rubinów, 40 szafirów i 63 perły. Korona królowych służyła jako insygnium koronacyjne królowym Polski od XIV do XVII wieku.
Była to jedna z pięciu koron królewskich, które w 1795 roku zrabowali z Wawelu żołnierze armii pruskiej opuszczający Kraków. Do 1809 roku znajdowała się w berlińskim skarbcu Hohenzollernów. Później podobnie jak reszta polskich regaliów została rozbita i przetopiona. Z uzyskanego z niej złota w 1811 roku Prusacy wybili monety, a drogocenne klejnoty sprzedali.

 

 

korona królowych

Królowa Jadwiga Andegaweńska w koronie królowych

 

 

Cudowny Obraz Matki Boskiej Częstochowskiej
obecnie posiada korony podarowane przez papieża św. Piusa X. W koronie Dzieciątka jest siedem rubinów symbolizujących doskonałość Zbawczej Ofiary Chrystusa.

 

Jasnogorski rubin

 

Korona Katarzyny I Aleksiejewny
była ozdobiona przez 2564 diamenty, perły i inne drogocenne kamienie. Największym z nich był nieregularny rubin wielkości gołębiego jaja wieńczący kabłąk korony.
W 1730 roku caryca Anna Iwanowna zamówiła u G. W. Dunkela nową koronę cesarską. Aby zaoszczędzić na kamieniach szlachetnych nakazała wymontować je z korony Katarzyny I.

 

anna iwanowna w koronie z rubinem

Caryca Anna Iwanowna

 

 

korona z rubinem

Korona Anny Iwanowny, użyta do koronacji
przez Mikołaja I

Diament – GIA

Certyfikat GIA

Wydany jest przez GIA – Gemological Institute of America w Los Angeles.

Opis certyfikatu wykonany przez rzeczoznawcę diamentów z firmy Diamondchand, Michała Hakało.

certyfikat diamentu GIA

Fot. Diamondchand, prawa autorskie Diamondchand,
Certyfikat diamentu wydany przez GIA

 

GIA Diamond Dossier:

Jest to tzw. mały certyfikat, który posiada wszystkie informacje, oprócz mapy kamienia.

Po lewej stronie pionowo numer certyfikatu

 

Od góry:

Data wystawienia ekspertyzy

Laser Inscription Registry – czyli numer inskrypcji laserowej odpowiadający numerowi ekspertyzy

Shape and cutting style – kształt i rodzaj szlifu /tutaj okrągły brylantowy/

Measurements – wymiary w milimetrach z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku

 

Opis 4 c:

Carat Weight – masa w karatach z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku

Color grade – barwa kamienia

Clarity grade – ocena czystości

Cut grade – ocena szlifu

 

Dodatkowe informacje:

Clarity characteristics – rodzaj inkluzji oraz innych czynników wpływających na ocenę czystości

Finish – wykończenie

Polish – ocena polerowania

Symmetry – ocena symetrii

Fluorescence – ocena zdolności świecenia kamienia pod światłem UV, tutaj średnia niebieska

 

Po prawej stronie znajdują się:

skale barwy, czystości oraz szlifu wg. Których oceniany jest kamień.

Poniżej znajduje się obrys kamienia z zaznaczonymi procentami oraz katami, to zastępuje opis kamienia jeśli chodzi o jego proporcje. Po prawej stronie znajduje się srebrny pasek holograficzny z napisem GIA.

 

 

certyfikat diamentu GIA

fot: Diamond master,  Licencja: public domain

Diament – certyfikaty

Każdy większy diament powinien posiadać certyfikat wystawiany przez dyplomowanych rzeczoznawców jubilerskich. Zasadniczo w obrocie certyfikuje się kamienie powyżej pół karata w szczególnych przypadkach powyżej o.33kt.
W Polsce najczęściej jest to dyplom z ośrodka Deutsche Gemmologische Gesellschaft w Idar-Oberstein. Nazwiska tych osób znajdują się na liście rzeczoznawców rekomendowanych przez Stowarzyszenie Rzeczoznawców Jubilerskich. Certyfikat gwarantuje kupującemu jakość i stwierdza autentyczność nabywanego diamentu/brylantu. Diamenty certyfikowane są pewniejszą lokatą kapitału.

Często diamenty posiadają certyfikaty wydane przez międzynarodowe instytucje. Istnieje wiele takich laboratoriów, które zajmują się gemmologiczną oceną diamentów i wydają odpowiednie certyfikaty potwierdzające jakość diamentów i biżuterii z diamentami.

Co mówi ekspert diamentów z firmy Diamondchand, Michał Hakało:

Przy zakupach biżuterii jubiler zwykle wypisuje coś co zwane jest certyfikatem. Zgodnie z polskim prawem certyfikat możne wypisać każda osoba, ponieważ jego wartość jako dokumentu jest żadna. Tak samo sprawa wygląda z diamentami. Określenie certyfikat jest złym tłumaczeniem słowa „certyfikat” które w tym przypadku powinno brzmieć: ekspertyza. Dopiero ekspertyza (wykonana przez eksperta) jest dokumentem w jakikolwiek sposób wiążącym. Jednak słowo certyfikat weszło do słownika potocznego na tyle, ze nawet diamenty które posiadają wykonana ekspertyzę określa się jako „kamienie certyfikowane”.

Są dwa główne sposoby „oznaczania” kamieni tak, żeby była pewność, ze pasują do konkretnego certyfikatu. Najbardziej inwazyjnym sposobem jest wypalenie laserem na rondyscie kamienia numeru certyfikatu. Najczęściej tak znakowane są kamienie poddawane ekspertyzie w laboratorium GIA.

Innym popularnym sposobem jest pakowanie kamieni w tzw. „sealing”. Jest to pudełko plastikowe w które wkładany jest kamień. Na pudelku są informacje o kamieniu takie jak numer certyfikatu, masa, czystość, barwa i kilka innych. Po umieszczeniu kamienia w tym pudelku, jest ono zgrzewane. Jednorazowe otwarcie pudelka powoduje jego zniszczenie, przez co od razu widać czy kamień oraz opakowanie nie były naruszone po opuszczeniu laboratorium. To daje właściwie stu procentowa gwarancje, ze dany kamień odpowiada numerowi ekspertyzy.

Najbardziej znane instytucje wydające certyfikaty to:

HRD –

Certyfikat diamentu HRD

 

 

GIA – Gemological Institute of America w Los Angeles.

certyfikat diamentu GIA

 

 

IGI – International Gemological Institute w Antwerpii.

 

Certyfikat diamentu IGI

 

AGS – American Gem Society w Nevadzie, USA.

xertyfikat AGS

 

Ze względu na długi czas trwania procedur oraz koszty certyfikaty IGI i GIA stosuje się w przypadku kamieni o większej wartości.

Diament – powstawanie

Diament to minerał z gromady pierwiastków rodzimych. Jego występowanie jest bardzo rzadkie, choć węgiel, z którego jest tworzony występuje bardzo pospolicie. Dzieje się tak dlatego, że krystalizacja przebiega w ekstremalnych warunkach, pod ciśnieniem przekraczającym 70 ton na centymetr kwadratowy i w temperaturze wyższej od 1300 st. C. Warunki takie są na głębokości 100-200 km podczas procesów tektonicznych.
Gdy wybuchał wulkan, magma wydobywałą się na powierzchnię przepojona gazami i zwierająca również węgiel. Pod wpływem wysokiego ciśnienia oraz wysokiej temperatury dochodziło do krystalizacji węgla do postaci diamentu. Diamenty wraz z fragmentami skały, w której wykrystalizowały, zostały wypchane blisko pod powierzchni gdzie w skale wypełniają stare kominy wulkaniczne.
Skały te nazywają się kimberlity (nazwa od miasta Kimberly w RPA, gdzie w roku 1871 znaleziono diamenty). Ta magmowa skała głębinowa o niebiesko-zielonkawym zabarwieniu złożona jest głównie z biotytów, oliwinów, piropów i ilmenitów.

diament w kimberlicie

fot. Parent Géry, Licencja: domen publiczna

Diament w kimberlicie

Na powierzchni ziemi kimberlity występują w postaci kominów zwężających się w głąb ziemi. Chociaż diamenty występują w kimberlitach, nie powstawały w nich. Dowodem na to jest fakt, że w jednym z kominów znaleziono 2 części tego samego kryształu pochodzące z różnych głębokości.
Nie wszystkie kimberlity są diamentonośne, niektóre wcale nie zawierają diamentów, inne posiadają je ale w bardzo małej koncentracji. Zawartość diamentów w południowoafrykańskich kominach kimberlitowych przeciętnie wynosi 0,5 karata na toń. Kimberlit znaleziony w Afryce ma 70 do 150 milionów lat.

Wielkości kominów kimberlitowych na powierzchni są różne. Pierwszy odnaleziony miał rozmiar 430 m x 880 m lecz są i większe kominy. Największy aktualnie znaleziony jest w Tanzanii (Mwadui), występują też w Botswanie (Orapa), Afryce Wschodniej, RPA, okolicach Zatoki Gwinejskiej, Indiach, USA, Kanadzie i oczywiście Rosji (Jakucja).

powstawanie diamentów

 grafika: Emmix Licencja: Wszystkie prawa autorskie zastrzeżone

proces powstawania złóż diamentów

1,2 – Wybuch wulkanu

3 – Stygnięcie lawy i tworzenie się diamentów pod wpływem wysokiej temperatury i ciśnienia

4 – Wystygnięty kimberlitowy komin. Czubek powulkaniczny eroduje pod wpływem desczczu, wiatru i zmian temperatur.

5 – Przemieszczanie się zerodowanych skał wraz z wodą i osadzanie wzdłóź rzek i wybrzeźa morskiego.

Aby wydobywyć diamenty wybiera się całą skałę z kimberlitowego komina. Skałę zawierającą diamenty uzyskuje się normalnymi pracami górniczmi: odstrzałem czy kopaniem za pomocą kombajnów. Urobek jest mielony i wypłukiwany na zewnątrz. Następnie przechodzi proces poszukiwania diamentów. Odbywa się to w specjalnych urządzeniach. Mielony urobek przechodzi obok źródła promieniowania rentgenowskiego. Gdy detektor odkryje odbite od diamentu promieniowanie, dysza wydmuchuje sprężone powietrze i przerzuca diamenty do osobnego kanału. W czasach dawniejszych proces sortowania odbywał się ręcznie. Koszty wydobycia są bardzo duże, bowiem aby wydobyć 1 karat diamentu, musi być wydobyte ok. 250 ton skały.

By znaleźć kimberlit z diamentami prowadzi się szeroko zakrojone badania. Wygasłe wulkany, koryta rzek i piaszczyste wybrzeża są szczegółowo przeczesywane. Kominy wygasłych wulkanów bada się metodą odkrywkową i poprzez kopanie sztolni. W ostatnich czasach nauka pomaga poszukiwaczom. Badanie właściwości magnetycznych gruntu może usprawnić poszukiwania.

Wtórne złoża
Złoża wtórne były znane wcześniej i mają większe znaczenie pod względem wydobytych i wydobywanych dotąd diamentów. Np. w złożach Konga i Gujany Brytyjskiej na 1 m3 przypada ok. 2 karaty diamentów.

Minerały skały erodują i tworzę tzw. „żółta ziemię” która transportowana jest wraz z diamentami. Tworzy ona miejsca, gdzie pojawia się zwyższona koncentracja tych minerałów. Diamenty opadają na dno rzeki albo przemieszczają się do ujść rzek i morskich wybrzeży. Tak powstają wtórne złoża diamentowe. Ich eksploatacja jest tam łatwiejsza.Na piaszczystych plażach tworzy się tarasy poprzez zbieranie warstwami piasku. W korytach i meandrach rzek w których znajdują się diamenty wydobywa się warstwy żwiru. Dalej wypłukuje się, podobnie jak złoto, diamenty. Czasem wykorzystuje się przylepność diamentu do tłuszczu – piasek z wodą przepuszcza przez koryta nasmarowane tłuszczem gdzie diamenty przylepiają się.

Diamenty w meteorytach

Diament może powstawać jako efekt działania czynników pozaziemskich, o charakterze metamorfizmu uderzeniowego. Występuje tam w postaci wysokociśnieniowej odmiany heksagonalnej zwanej londsdaleitem.
We wsi Nowyj Uriej w 1886 roku spadł meteoryt (obecnie w zbiorach Instytutu Górniczego w Sankt-Petersburgu). Znaleziono w nim diament typu karbonado.
W Arizonie znaleziono diamenty w wale otaczającym Meteor Crater (Barringer Crater). Towarzyszyły im minerały: coesyt i stiszowit, powstające w warunkach wysokich ciśnień. W momencie uderzenia meteorytu o powierzchnię ziemi ciśnienie mogło wynosić około miliona atmosfer.

Diament – słownik

Bort –  odmiana afrykańskich diamentów mikrokrystalicznych, tworzących zrosty nieprzezroczyste wobec istnienia wrostków obcych substancji. Włącza się tu też pojedyncze kryształy z defektami (spękanie, zmętnienie, plamistość). W języku afrikaans „bort” znaczy bękart, a według innej wersji oznacza nieefektowny diament zepchnięty na burtę, czyli brzeg stołu podczas selekcji tych kamieni;

diament bort
diament bort

Ballas (ballascarbon, diament ballas) – mikroziarnista odmiana diamentu; zbliżony do carbonado; występuje w formie małych, owalnych bryłek będących promienistymi skupieniami kryształów; nie okazuje łupliwości; odporny na ścieranie; pozyskiwany głownie w RPA (kopalnie Jagersfontein i Premier) i Brazyli; wykorzystywany w przemyśle do produkcji koronek i świdrów wiertniczych.

Baalas
Baalas

Diament Cape – odmiana diamentu o lekko żółtawym lub brązowawym odcieniu

Diament cejloński – stara, niepoprawna nazwa cyrkonu

Diament counterferit – syntetyczny tytanian strontu; imitacja diamentu

Diament Eye – diament z efektem rybiego oka;

Diament Herkimer (diament Lake George) – kryształ górski znad jeziora George w hrabstwie Herkimer w USA

Diament kanarkowy – stara nazwa żółtych diamentów

Diament Lindego – syntetyczny glinian itru podobny do YAG; imitacja diamentu;

Diament Strass – wykonana ze szkła imitacja diamentu

Diament Sumitomo – syntetyczne kilkukaratowe diamenty

Diament Yehuda – diamenty w których rysy, szczeliny i pęknięcia, zostały wypełnione olejem silikonowym w celu poprawienia stopnia ich czystości. Diamenty te pojawiły się rynku jubilerskim w 1989 r. Ich twórcą był Zwi Yehuda. Obecnie poprawianiem diamentów zajmują się firmy Yehuda/Diascience, Koss & Schechter Diamonds oraz Goldman Oved Diamond Co.

Karbonado – mikrokrystaliczne agregaty drobnych, czarnych krysztalów. Z wyglądu podobny jest do węgla drzewnego.Barwa pochodzi od wrostków substancji węglistej. Powierzchnia karbonado wykazuje brak inkluzji, pochodzących z płaszcza ziemskiego. Sieć krystaliczna karbonado wykazuje wysoką fotoluminescencję i elektronoluminescencję, indukowaną przez azot, co może świadczyć, że w okresie tworzenia się diamentu istniały w nim radioaktywne inkluzje. Naukowcy uważają, że karbonady formowały się w środowisku międzygwiezdnym i powstały prawdopodobnie w wyniku wybuchu gwiazdy supernowej. Ich obecność na Ziemi może wynikać z uderzenia meteorytu. Znane z Brazylii, Wenezueli i Republiki Środkowoafrykańskiej.
Z dobrze wykształconych diamentów karbonado szlifuje sę kamienie do celów jubilerskich, lecz są one niskiej wartości.

diament karbonado

diament karbonado

Kongo – drobnoziarniste kruszywo diamentowe z obecnego Zairu.

Diament – właściwości

Wzór chemiczny – C (krystaliczna postać węgla, niezwykły minerał rodzimy). Każdy atom węgla połączony jest wiązaniami kowalencyjnymi z czterema innymi atomami znajdującymi się w narożach tetraedru tworząc w przestrzeni siatkę z czworościanów foremnych. Wszystkie odległości między atomami węgla są jednakowe i wynoszą 1,54 jednostki.
Jednak idealnych diamentów nie spotyka się w przyrodzie, zawsze mają jakieś defekty. Zwykle zawiera śladowe ilości azotu, glinu, boru, magnezu, chromu, manganu, krzemu, tlenki Fe, ale obcych pierwiastków może być nawet ok. 30. Większość z nich występuje w ilościach śladowych i nie wywiera istotnego wpływu na strukturę i właściwości diamentu.
Jednak azot, bor, a także wodór i glin, w dużym stężeniu mogą prowadzić nie tylko do zaburzeń struktury kryształu, ale także wpływać na zmianę jego niektórych właściwości fizycznych.

struktura diamentufot. Itub License: GNU Free Documentation License

Struktura diamentu (po lewej) i grafitu (po prawej)

Układ krystalograficzny – regularny, klasa czterdziestoośmiościanu.
Najczęstsze kształty – Oktaedr (ośmiościan – największa symetria) (111), czworościan (100), dwunastościan rombowy (rhombododekaerd) (110)
Duża część kryształów ma zaokrąglone kształty oraz wykazuje zbliźniaczenia.

formy diamentów

„Diamonds”, Sir Willam Crooces, Londyn 1909 r.

Formy diamentów występujące w naturze.

Twardość – 10, najtwardszy ze znanych minerałów. Na poziomie 9 znajduje się grupa korundów. Mimo że na skali jest to tylko jeden stopień różnicy, w rzeczywistości diament jest 180 razy twardszy niż korund. Ta różnica twardości jest jak pomiędzy 1 i 9 stopniem.

Pokrój kryształów- kulisty

Postać kryształów- ośmiościan, sześcian, dwunastościan, czworościan

Łupliwość – doskonała według ścian ośmiościanu, kruchy

Inkluzje – wrostki mineralne oliwinu, granatu, tlenków żelaza, ilmenitu, rutylu, piropu, pirotynu, grafitu, diopsydu, spinela oraz wcześniej wykrystalizowane diamenty. Ciekłe wrostki CO2 zamkniętego w diamentach pod wysokim ciśnieniem powodują samorzutne pękanie kryształów.

Galeria inkluzji w diamencie

Rysa – biała

Przełam – muszlowy

Gęstość – 3,47 – 3,56 – najczęściej: 3,52 g/cm3

Barwa – zwykle bezbarwny, rzadziej: czarny, niebieski, zielonkawy, żółtawy, czerwonawy, brązowy, czarny.
Znawcy szczególnie cenią sobie diamenty czerwone i różowe, rzadkie i kosztowne. Z kopalni w pobliżu Mwadui w Tanzanii pochodzą okazy różowych i zielonych diamentów.
formy diamentów

 

Sztuczne barwienie – Za pomocą promieni gamma, przy wykorzystaniu reaktorów i akceleratorów osiąga się pożądany kolor. Diamenty o zabarwieniu żółtawym można przekształcić w zielonkawe lub żółtozielonkawe, które są wysoko cenione i poszukiwane na rynku.
Diamenty o barwie ciemno-zielonej pod wpływem promieniowania neutronowego zmieniają kolor na koniakowo-brązowy.

Połysk – diamentowy (diament jest definicją dla tego typu połysku), kamienie, które po rozcięciu i wyszlifowaniu nie błyszczą się, nazwamy martwymi diamentami

Dyspersja – 0,044

Przewodność cieplna – bardzo dobra wynikającą z efektywnego przewodnictwa fononowego, 5x wyższe niż miedź; 2000-2500 W/mK,

Przeźroczystość – rozróżnia się diamenty od absolutnie przezroczystych do zupełnie matowych. W jubilerstwie mają zastosowanie tylko przezroczyste i przejrzyste kamienie. Pozostałe diamenty mają znaczenie czysto przemysłowe.

Fluorescencja – po naświetleniu ultrafioletowym światłem diamenty świecą widocznym światłem. Zazwyczaj niebieskim, ale może być ono też białe, fioletowe, żółte, pomarańczowe lub zielone.

Przyjmuje się skalę fluorescencji: brak – słaba – średnia – mocna (none – slight – medium – strong)

Wskaźnik załamania światła – 2,4175 przy długości fali 589,3 mm

Dyspersja – Wysoka (0,044), powoduje tęczowe barwy przy załamaniu światła

Optyczna przepuszczalność – Przepuszczalny w szerokim zakresie długości fal, jest wyjątkowym materiałem do urządzeń optycznych

– Na diament nie działa żadny kwas
– W wyższych temperaturach diament przechodzi w grafit.

wycena diamentów

fot. Diamoundchand – diamenty certyfikowane

Tester diamentów

 

Diament – złoża

Indie

złoża wtórne. Znane na wiele wieków p.n.e. i będące jedynym źródłem diamentów do początku XVIII wieku. Obszar diamentonośny ciągnie się na Półwyspie Hindustańskim w dolinach rzek: Penner, Kistnach, Gadavary. średnia wielkość diamentów wynosi 0,6 karata. Są w najwyższym gatunku pod względem czystości, połysku, przezroczystości. Wydobycie bardzo prymitywne. Z tamtejszych złóż pochodzą niektóre wielkie i słynne diamenty – między innymi Koh-i-noor, Wielki Mogoł, Orlov czy szafirowoniebieski Hope. Dzisiaj złoża indyjskie są bez znaczenia.

Rosja
Największe diamentowe złoża zostały odkryte w latach 1954 – 1959. Znajdują się w Jakucji na Syberii (Trubka Udacznaja) gdzie występuje kilkadziesiąt kominów kimberlitowych, nie wszystkie z nich zawierają jednak diamenty. Największe to złoża Mir i Udacznaja. Diamenty występują też na Uralu i Płw. Kola.

kopalnia diamentów fot. Vladimir, licencja: Creative Commons Attribution 3.0 Unported

Kopalnia Mir w Jakucji

Australia
W w Australii Zachodniej znaleziono najstarsze diamenty świata, mające ok. cztery miliardy lat. W Australii wydobywa się 1/3 światowego wydobycia diamentów. Całkowite wydobycie w roku 2000 osiągńło około 20 milionów karatów.
Na pierwsze większe złóże diamentów natrafiono w 1978 r. w rejonie masywu o nazwie Kimberley. Związane były one z aluwiami okresowych rzek oraz kominami wypełnionymi skałą lamproit. Jest ona podobna do kimberlitu, lecz posiada wyższą koncentrację diamentów, nawet kilkunastokrotnie wyższą niż przeciętna koncentracja złóż w kimberlitach. Pień AKI zawiera diamenty o koncentracji do 7 ct z tony skały.

W czasach obecnych diamenty wydobywa się w pierwotnym łożysk urzeki Argyle w zachodniej Australii. Działa tam od 1983 roku kopalnia Argyle Diamond Mine. Diamenty wydobywane tam są małe o mniejszej łupliwości i silnym połysku. Błyszczą niebiesko pod światłem ultrafioletowym, i dzięki bardziej skomplikowanej strukturze atomów są twardsze niż z innych złóż.

RPA

Dorzecze Oranje, Vaal – znane od 1867 r. Regularnie odkrywano bogate zloża diamentonośnych kimberlitów : Jagersfontein w sierpniu 1970, Dutoitspan we wrześniu 1870, Bulrfontein 1871 r., De Beers 1871 roku wiosną, Kimberly w lipcu 1871, Wesselton we wrześniu 1890, Premier w roku 1896, Finisch w roku 1965. Tu w kopalniach znaleziono największe i najbardziej znane diamenty: Cullinan, największy dotąd znaleziony surowy diament, Petz czy Wiktoria.
W 1927 r. wydobyto tam prawie 5 milionów karatów, a ze złóż pierwotnych 2 138 407 karatów diamentów. Na dzień dzisiejszy niektóre złoża zostały definitywnie zamknięte jak Jagersfontein czy histoeyczne Kimberly. Wydajność kimberlitu w RPA jest w granicach 1 karata diamentu na 1 tonę skały. Dużo kamieni jest wysokiej jakości.

kopalnia diamentów

 Kopalnia Premier w RPA, zdjęcie z 1903 roku

 

Kongo

Złoża przeważnie okruchowe, diamenty mają głównie znaczenie przemysłowe; wydajność wynosi 2-3 karatów na 1 m3 skały. Dostarczają ok. 65% produkcji światowej.

Brazylia 

Minas Gerais, Mato Grosso, Parana, – eksploatację złóż zaczęto w 1721 r. Złoża aluwialne przy zboczach i tarasach rzek. Zawartość diamentów wynosi przeciętnie 0,5-1 karata na 1 m3 skały. Występuje duża ilość diamentów karbonado. Diamentom brazylijskim towarzyszą różne minerały szlachetne i półszlachetne.
W prowincji Minas Gerias odbywa się półlegalne wydobycie diamentów przez „garimpeiros”.
W rejonie Rio Jequitinonha wydobyciem zajmuje się państwo.

 

kopalnia diamentów

Kopalnia diamentów w pobliżu Diamentniny, w rejonie Rio Jequitinonha

Kanada
W regionie Lac de Gras występuje komin kimberlitowy z zawartością diamentów jubilerskiej jakości.

Kopalnia Ekati

Od 1999 w kopalni Ekati wydobywa się diamenty, a każdy diament z wagą powyżej 0,30 ct jest opatrywany trzema certyfikatami: certyfikat o potwierdzeniu prawdziwości i jakości od American Gem Society Laboratories (AGS), certyfikatem władzy kanadyjskiego północno-zachodniego terytorium potwierdzającym, że diament jest pochodzenia kanadyjskiego i wreszcie firmowy certyfikat gwarantujący, że kamień pochodzi z szybu Ekati.

Kopalnia  Diavik
Oddalona od Ekati o 35 km. Wydobycie każdej z nich to ok. 3-4 mln karatów rocznie.

Kopalnia Victor

Lokalizacja: 52 ° 49 ’15 „szerokości geograficznej 83 ° 53′ 00” długości
około 90 kilometrów na zachód od pierwszej wspólnoty Narodu Attawapiskat w północno-wschodniej Ontario
Obszar kopalni:  15 ha
Roczna wydajność przetwarzania: 2,7 mln ton
Roczne zdolności produkcyjne: 600.000 karatów
http://www.debeerscanada.com

Koncern De Beers jest obecnie zaangażowany w 30 projektach badawczych. Jeden zakończył się powodzeniem i począwszy od 2007 roku w okolicy jeziora Snap wydobywa diamenty. Przewiduje się, że będzie kopalnia będzie dawać diamenty przez 20 lat.

 

kopalnia diamentów

Kanadyjska kopalnia Victor w obszarze wiecznej zmarzliny, należąca do De Beers.

Angola

Botswana
Państwo graniczące z RPA w większości pokryte piaszczystą pustynią. Posiada kominy kimberlitowe Orapa (1967), Jwaneng i Letlhekane (1973). Szyb produkuje dzisiaj ok. jednej czwartej światowej produkcji diamentów z czego powyżej 90% nadaje się do celów jubilerskich.

Namibia
Diamentywystępują na plażach gdzie przeniosły się z wodami Pomarańczowej rzeki. Wydobycie jest bardzo skomplikowane. Usuwa się kilkumetrową warstwę gleby, buduje wały ochronne i wypłukuje diamenty z warstwy sedymentacyjnej. 95 procent diamentów nadaje się do obróbki jubilerskiej.

Senegal

USA

Lesoto

Zair

Tanzania

Ghana

Wybrzeże Kości Słoniowej

Burkinia Faso

Gwinea

Liberia

Sierra Leone

Złoźa diamentów

Wydobycie diamentów w Sierra Leone

płukacz diamentów

Autor: (1)L. Lartigue,(2) Laura Lartigue, Źródło: USAID Guinea, This image is a work of a United States Agency for International Development employee, taken or made during the course of the person’s official duties. As a work of the U.S. federal government, the image is in the public domain. Licence

 Płukanie diamentów w Sierra Leone, Kono district

 

Diament – występowanie

występowanie diamentów
Kraje w których wydobywa się diamenty

Świat- główne miejsca występowania:

  • Republika Południowej Afryki
  • Brazylia
  • Indie
  • Australia
  • Rosja (złoża uralskie i syberyjskie).

Inne miejsca występowania:

  • Kongo
  •  Kanada
  • Angola
  • Botswana
  • Namibia
  •  Senegal
  •  USA
  •  Lesoto
  •  Zair
  •  Tanzania
  •  Ghana
  •  Wybrzeże Kości Słoniowej
  •  Burkina Faso
  •  Gwinea
  •  Liberia
  •  Sierra Leone

Dokładniejszy opis złóż i kopalni

 

Polska:

Nie znaleziono dotychczas w Polsce diamentów, choć w publikacji autorstwa H.Fiedlera dotyczącej Dolnego Śląska „Die Mineralien Schlesiens mit Berücksichtigung der angrenzeden Länder” wydanej we Wrocławiu (Breslau 1863) pojawia się hasło „diament”. Wspomina się w nim, że kustosz muzeum wrocławskiego (Städtisches Museum Breslau ) znalazł w złotonośnych złotoryjskich piaskach pojedyncze, błyszczące ziarna. Co się z nimi stało – owiane jest tajemnicą. Być może na Dolnym Śląsku nad rzeką Kaczawą uda się odnaleźć polski diament.
Jest to prawdopodobne bowiem w rejonie Pogórza Zachodniosudeckiego w 1869 natrafiono na pierwszy, a w 1927 drugi czeski diament.
Stwierdzono też w Czechach występowanie kominów kimberlitowych. Prawdopodobnie strefa kimberlitowa przedłuża się na teren Polski (rejony Lubania, Jawora i Złotoryji. Są w tych rejonach lokalizacje bazaltu który jest przecież zastygłą lawą. Występują tam też minerały, które w naturze towarzyszą diamentom.
Na terenie Dolnego śląska w trójkącie pomiędzy Jaworem, Złotoryją i Jelenią Górą zlokalizowano 4 wygasłe wulkany: Wilcza Góra, Męcina, Ostrzyca oraz Myslibórz. Ten ostatni pochodzi z tego samego okresu co złoża kimberlitu w RPA.

 

Złoża można podzielić na:

 złoża pierwotne

  •   kimberlitowe – najczęściej spotykane
  •   perydotowe – rzadko spotykane,

złoża wtórne

  •  eluwialne – tworzą się przy podchodzeniu ku powierzchni utworów diamentonośnych na skutek ich wietrzenia i odłączenia się części lekkich i  rozpuszczalnych.
  •  deluwialne – są produktem obsunięcia się materiału diamentonośnego posegregowanego dzięki różnicy ciężarów właściwych składników.
  •  aluwialne –występują w łożyskach i tarasach rzek współczesnych i dawnych.
  • okruchowe pochodzenia morskiego – spotykane na brzegach mórz i tarasach morskich w postaci wąskich pasów równoległych do wybrzeża (np. Afryka płd-zach).
  • lodowcowe – znane ze zlepieńców lodowcowych Brazylii i dorzecza Oranje.
    eoliczne – znane jedynie z pustyni Namib
  •  mieszane – złoża Konga i Gujany Brytyjskiej (złoża odkryte w 1887 nad rzekami. Diamenty dorównują brazylijskim. Na 1 m3 przypada ok. 2 karaty diamentów).

płukanie diamentów

Źródło: USAID Guinea, This image is a work of a United States Agency for International Development employee, taken or made during the course of the person’s official duties. As a work of the U.S. federal government, the image is in the public domain. Licence

Płukanie diamentów ze złóż eluwialnych

Diament – historia

Słowo „diament” pochodzi od greckiego „adamas” – niepokonany, niezwyciężony.

Pierwsze diamenty znaleziono w żwirach i piaskach rzeki Golconda w Indiach. Stara legenda hinduska głosi, że diament powstaje z pięciu elementów: wody, ziemi, nieba, powietrza, energii i stąd jego moc i niezwykłe właściwości.
Do początku XVIII wieku, wszystkie diamenty pochodziły z Indii lub z Borneo.
Eksploatowano je w dorzeczach spływających z płyty Dekanu ku wschodowi rzek (Godawari, Krishna i Penner) stanu Andhra Pradesh, a także stanów Orissa i Madhya Pradesh.

W Egipcie noszenie diamentów na czterech palcach lewej ręki miało spowodować, że żyła miłości powiedzie z palców bezpośrednio do serca. Umieszczenie diamentów a także diamentowego pyłu na końcach palców miało zagwarantować bezpośrednie połączenie miłości z wiecznością.

W Antycznej Grecji uważali ludzie diamenty za „łzy Bogów, które spadły na Ziemię“. Aby podkreślić twardość diamentów nazwali je „adamas“ – niezniszczalny. Pierwszy nieszlifowany diament pojawił się w Rzymie pomiędzy I a III wiekiem n.e.

W Europie diamenty stały się modne dopiero w XII wieku, jako łupy z wojen krzyżowych. Aż do XVI stulecia nie ceniono ich jednak bardziej niż kryształy górskie. Na królewskich insygniach błyszczały raczej rubiny i szmaragdy.

W XIII wieku Marco Polo określa Ormuy jako stolicę perskiego rynku z diamentami. Głównym rynkiem w europie była Wenecja która posiadała szlaki handlowe z większością stolic państw ówczesnej Europy. Stąd woziło się jedwab i diamenty do Brugii, która stała się centrum obróbki kamieni. Lodewijck van Berken z Brugii, był tym który wynalazł metodę szlifowania diamentów.

Odnalezienie bezpośredniej drogi morskiej do Indii w roku 1498 przez podróżnika i żeglarza Vasco da Gama przeniosło centrum handlu z Wenecji do Lizbony.

Od końca XIV wieku światowym centrum handlu diamentami staje się Antwerpia. Handel skupiony był głównie w rękach portugalskich żydów i włoskich handlowców.

Obecnie wydobywa się na świecie około 100 mln karatów, czyli 20 ton diamentów rocznie. Ale z rocznego urobku tylko mniej niż połowa nadaje się do jubilerskiej obróbki.

KALENDARIUM

4 miliardy lat temu – czas powstania najstrszych znalezionych diamentów. Kamienie prawie tak stare, jak Ziemia – odkryto w Australii Zachodniej. Diamenty znaleziono wewnątrz kryształów minerału cyrkonu.Mają od 3,06 do 4,25 mld lat. Są to najstarsze, zidentyfikowane fragmenty skorupy Ziemi.

 

4000 lat p.n.e – chińscy rzemieślnicy z kultur Liangzu i Sanxingcun szlifowali bardzo twarde materiały przy użyciu drobnego diamentowego żwiru. Dowodem na to są cztery ceremonialne toporki, których dekorację stanowią duże szafiry. Najmniejszy z toporków nich ma 13 cm długości, największy 22 cm. Trzy z nich pochodzą grobów arystokracji chińskiej kultury Sanxingcun (4000-3800 r. p.n.e.) i późniejszej Liangzhu, czwarty zabytek datowany jest na połowę III tysiąclecia p.n.e. Powierzchnia szafirów została wypolerowana jak lustro. Analizy stwierdziły, że stopień wygładzenia powierzchni szafiru był możliwy do osiągnięcia jedynie przy wykorzystaniu preparatów diamentowych. Najbliższe złoże diamentów znajduje się ok. 200 km od cmentarzyska, z których pochodzą toporki.

 

1000 lat p.n.e – przewiercone w tamtym czasie diamentami muszle znalezione w Indiach.

 

400 lat p.n.e. – Pierwsze informacje o handlu diamentami we fragmentach księgi podatkowej w sanskrycie.

 

60 lat p.n.e. – napisał o diamentach Plinusz w swej książce „Historia przyrody“.

1477 r. – Arcywojewoda Maksymilian I z dynastii Habsburgów wręcza diamentowy zaręczynowy pierścień Marii Burgundskiej, zapoczątkowując tym tradycję trwającą do dziś w naszej kulturze.

 

1645 r. – Według francuskiego podróżnika nazwiskiem Tavernier, w kopalni koło Kolar w Indiach pracowało ok. 60 tys. robotników.

 

1725 r. – rozpoczęto odkrywanie rozsypiskowych złoża diamentów w Brazylii (rejon Diamantina, Bahia). Przez 150 lat Brazylia była liderem wydobycia aż do wyczerpania złóż.

szlifowanie diamentów

Pracownia szlifierza diamentów, Anglia 1749 r.

 

1829 r. – Pierwsze znaleziska na Uralu w Rosji.

 

1851 r. – pierwsze diamenty o niewielkim znaczeniu odkryto w Australii.

 

1866 r. – znaleziony został pierwszy diament na terenie dzisiejszej RPA. Farmer Schalk van Niekerk znad Orange River zauważył w rękach chłopca z sąsiedztwa błyszczący kamyczek. Chciał kupić od niego ten kamień, ale matka chłopca wstydziła się przyjąć jakiekolwiek pieniądze za zwyczajny kamyczek i podarowała go Niekerkowi. Kamień okazał się być 21 karatowym żółtym diamantem, któremu nadano imię Eureka i jest dzisiaj wystawiony jako eksponat w muzeum w Kimberly. Po oszlifowaniu został brylantem 10,73-karatowym.

 

1869 r. – Schalk van Niekerk kupił od pasterza 83,5 karatowy diament za stado owiec i konie a następnie sprzedał za 11 200 funtów. Diament nazwano Gwiazda Afryki Południowej.

Koniec XIX i początek XX wieku zaowocował odkryciami diamentów w Afryce:

obóz poszukiwaczy diamentów

Obóz poszukiwaczy diamentów.

1870 r. sierpień – w Południowej Afryce w odkryto złoża diamentów Jagersfontein.

 

1870 r. wrzesień – w Południowej Afryce w odkryto złoża diamentów Dutoitspan.

 

1870 r. – w Południowej Afryce w odkryto złoża diamentów Bulrfontein.

 

1871 r. wiosną – w pobliżu farmy De Beers w Południowej Afryce znaleziono diamenty w złożu o niespotykanej dotąd genezie. Nazwano je Kimberley na cześć ówczesnego brytyjskiego ministra kolonii. W złożu tym, zwanym Wielką Dziurą (Big Hole), spółka De Beers (obecnie koncern De Beers Consolidated Mines) osiągnęła poziom eksploatacji 1200 m. W górnej części złoża diamenty występowały w „żółtej ziemi” o miąższości 30 m. Niżej zalegała mniej zwietrzała od żółtej – „ziemia niebieska”, a pod nią skała o charakterze brekcji, zbliżona do skał wypełniających kominy wulkaniczne; nazwano ją kimberlitem.

Akt kupna kopalni diamentów

Akt kupna kopalni Kimberley przez De Beers

1871 r. lipiec – w Południowej Afryce w odkryto złoża diamentów Kimberly.

kopalnia diamentów De Beers

kopalnia diamentów De Beers

 

1888 r. – odkryto niewielkie złoża diamentów w Gujanie.

 

1890 r. wrzesień – w Południowej Afryce w odkryto złoża diamentów Wesselton.

 

1896 r. – w Południowej Afryce w odkryto złoża diamentów Premier.

 

1907 r. – zaczęto pozyskiwać diamenty z złóż wybrzeża atlantyckiego, gdzie znalazły się w aluwiach (pochodzących z rejonu Kimberley) rzeki Oranje.

 

1905 r. – w kopalni Premier w Afryce Południowej znaleziono największy diament. Ważył 3106 karatów i na cześć właściciela kopalni Sir Thomasa Cullinana nazwany został Cullinan. Po obróbce diamentu powstał brylant Cullinan I, zwany „The Great Star of Africa”. Jest to gruszkowatego kształtu kamień o wadze 530,2 karatów. Brylant osadzony został w Sovereign’s Royal Scepter jako cźść Crown Jewels i wystawiany w Tower of London.

 

1907 r. – odkryto w Kongo złożach Kasai.

 

1919 r. – Marcel Tolkowski z USA opisał dokładnie nowoczesny szlif brylantowy.

 

1921 r. – odkryto złoża diamentów przemysłowych w rejonie Bushimaia w Kongo.

 

1910 r. – odkryto diamenty w Ghanie.

 

1912 r. – odkryto złoża diamentów w Angoli.

 

1930 r. – odkryto złoża diamentów w Sierra Leone, gdzie w 1972 r. znaleziono trzeci co do wielkości diament świata (Gwiazda Sierra Leone).

 

1940 r. – natrafiono na diamenty w największym na świecie kominie kimberlitowym Mwadui (Tanganika).

 

1851 r. – pierwsze Australijskie diamenty o niewielkim znaczeniu.

 

1853 r. – naukowcom z dwóch niezależnych grup – szwedzkiej firmy Asea i amerykańskiego General Electric po raz pierwszy udała się synteza diamentów. Były one małe, poniżej 1 mm.

 

1955 r. – odkryto diamentonośny komin w Jakucji. Na ich wielkie złoża natrafiono też na Syberii, w dorzeczu Dolnej Tunguzki i Wiluja.

 

1965 r. – w Południowej Afryce jako jedeno z ostatnich odkryto złoża diamentów Finisch.

 

1967 r. – w kominie Orapa znaleziono duże złoże które dało Botswanie drugie miejsce w światowej produkcji diamentów.

 

1970 r. – odkryte złoża na pograniczu Kolumbii i Wenezueli.

 

1973 r. – znaleziono kolejne kominy kimberlitowe w Botswanie: Jwaneng i Letlhekane.

 

1978 r. – na diamenty natrafiono w Australii na północ od Wielkiej Pustyni Piaszczystej, w rejonie Kimberley.

 

1979 r. 2 października – po wielu nieudanych próbach odkryto najbogatsze złoża diamentów na świecie w okolicach jeziora Argyle w Australii.

 

1983 r. – Powstanie kopalni Argyle Diamond Mine w Australii. Przez pierwsze dwa lata wydobyto w niej 15 milionów karatów. Przy jej budowie zastosowano najnowocześniejsze rozwiązania, które przyniosły szybki wzrost produkcji. W pierwszym roku wydobywyto tu 29 milionów karatów, a siedem lat później rekord wydobycia wyniósł 40, 9 miliona karatów.

 

1985 r. – geologowie Chuck Fipke i Stewan Blusson w rejonie wiecznej zmarzliny w regionie Lac de Gras znaleźli ciężkie skały, podobne do diamentonośnych kimberlitów.

 

1991 r. – odkrycie w Kanadzie w okolicach Yellowknife dużego złoża diamentów. Odkrycia dokonał geolog Charles Fipke.

 

2007 r. – 603 karatowy kamień znaleziony w Lesoto został kupiony za 12 mln 360 tys. dol przez konsorcjum diamentowe z RPA.

diament z Lesoto
Diament z Lesotho

 

 

2008 r. grudzień – Błękitny diament o wadze 35 karatów i rozmiarach 24,40 mm na 8,29 mm sprzedany został za największą w historii cenę 24 mln dolarów. Zlicytowany został w domu aukcyjnym Christie’s w Londynie . Jego historia sięga aż do siedemnastego wieku. Należał do Filipa IV, króla Hiszpanii. Dał go do posagu córki, Małgorzaty Teresy Habsburg, która została zaręczona z cesarzem Leopoldem I Habsburgiem. W 1673 roku umarła, a klejnot zatrzymał mąż. Po jego śmierci diament trafił w ręce spadkobierców, w 1722 roku trafił do rodziny Wittelsbach. Był dlatego nazywany był też „Błękitnym Wittelsbacherem”.
diament Wittelsbacher

Błękitny Wittelsbacher

Diamenty – informacje

idealny szlif diamentowy

fot. Salexmccoy License: Creative commons

Idealny szlif brylantowy

Diamenty są najczystszą krystaliczną formą węgla. Powstają w procesie krystalizacji pod ogromnym ciśnieniem i w wysokiej temperaturze w magmie wulkanicznej.

O wyjątkowości diamentów wśród innych minerałów decyduje fascynująca gra świateł. Diament niezwykle silnie załamuje światło, a także bardzo silnie je rozszczepia.

Diament jest najczęściej wybieranym kamieniem do pierścionków zaręczynowych – jest symbolem nierozerwalności związku ze względu, że jest najtwardszy. Jest też symbolem władzy i potęgi.

Mówi się, że diament zdobyty w nieuczciwy sposób przynosi nieszczęście.

surowy diament

fot. Parent Géry, Licencja: domen publiczna

Kryształ diamentu w kimberlicie

 

Brylantem nazywa się diament o szlifie brylantowym.

Według specjalistów, prawdziwe brylanty zaczynają się od 0,3 karata. Ich wycena oparta jest o tzw. 4C czyli:

  •   crat – czyli masa, (więcej)
  •   clarity czyli czystość,
  •   colour czyli barwa
  •   cut czyli szlif.

Obecnie wytwarza się diamenty syntetyczne. Większość znajduje zastosowanie w przemyśle, lecz wytwarzane są też do celów jubilerskich.

Narzędzia do badania diamentów

Narzędzia do badnia diamentów

 fot: Diamondchand – diamenty

Narzędzia do kontroli diamentów. Od lewej: kamienie porównawcze, suwmiarka, tester diamentów.

Cyrkonia – informacje

Cyrkonia nie występuje naturalnie w przyrodzie, jest wytwarzana sztucznie.

Po raz pierwszy pojawiła się w handlu w 1973 r. Na dobre opanowała rynek jubilerski w 1976 r. kiedy to otrzymano ją przy wykorzystaniu metody stapiania czaszowego.

Jest bardzo popularnym kamieniem umieszczanym w biżuterii. Wiele osób uważa ją za cenny kamień, a pierścionki z cyrkoniami są często wykonywane razem z mniejszymi diamentami.

 

biżuteria z cyrkonią

Fot. Srebropib – hurtownia biżuterii
Biżuteria z cyrkonią

Przez długi czas uchodziła za najlepszą imitację diamentu, dopóki na rynku nie pojawił się syntetyczny moissanit i diament GE POL.

 

różowa cyrkonia

 

Jak odróżnić cyrkonię od diamentu.

Praktycznie niemożliwe jest dla laika odróżnienie cyrkoni od diamentu. Ale gdy leżą obok siebie, wydaje się, że cyrkonia ma wyższy połysk. Dzieje się tak, ponieważ jest ona syntetyczna, a w odróżnieniu od kamienia naturalnego nie ma inkluzji. Aby rozpoznać cyrkonię trzeba posiadać odpowiednią aparaturę.

 

kryształy cyrkonii
fot. Larry P kelley (licencja: Public domain)
Bryła cyrkonii po wyjęciu z tygla czaszkowego.