Kamienie szlachetne, kamienie jubilerskie – wartościowe i rzadko spotykane, czyste, jednorodne i przezroczyste odmiany niektórych minerałów i skał. Kamienie te odznaczają się silnym połyskiem, efektownym zabarwieniem (lub są zupełnie bezbarwne), dużą trwałością i twardością powyżej 7 w skali Mohsa. Stosuje się je w jubilerstwie, oprawia w złoto, srebro i inne metale szlachetne.

Mimo, że często podział na kamienie szlachetne, półszlachetne i ozdobne jest trudny i decyduje cena i rzadkość kamienia, stosuje się jednak kilka rozróżnień.

Popularny sposób podziału to  zestawienie kamieni szlachetnych pod względem wartości według A.E. Fersmana- 1920 oraz Klausa i Slawsona- 1940.

Kamienie szlachetne (drogocenne):

I klasa

• diament
• szafir
• rubin
• chryzoberyl
• aleksandryt
• szmaragd
• spinel szlachetny
• euklaz

II klasa

• topaz
• akwamaryn
• beryl
• czerwony turmalin
• demantoid
• fenakit
• ametyst (o ciemnym wyraźnym kolorze)
• almandyn
• uwarowit
• hiacynt
• opal szlachetny
• benitoit

III klasa

• granat
• kordieryt
• cyjanit
• epidot
• diopaz
• turkus
• waryscyt
• kryształ górski
• kwarc dymny
• ametyst (jasny i ze słabo wyraźnym kolorem)
• chalcedon
• agat (okazy o wyjątkowej barwie i wyglądzie)
• sardonyks
• plazma
• heliotrop
• chryzopraz
• praz
• półopal
• oliwin
• kasyteryt
• słoneczny kamień
• księżycowy kamień
• labrador
• eleolit
• sodalit
• thomsonit
• willemit
• aksynit
• cyjanit
• datolit
• prenit
• obsydian
• mołdawit
• tytanit
• enstatyt
• anataz
• andaluzyt
• apatyt
• bursztyn
• agat
• perły
• korale
• hematyt
• piryt

Istnieje też klasyfikacja naturalnych surowców jubilersko-zdobniczych według A.J. Ciurupy- 1973, jednak podział ten jest podziałem technologicznym, ponieważ bierze pod uwagę przede wszystkim metody obróbki kamieni.

Według tej  klasyfikacji mamy trzy typy kamieni:

• jubilerskie (szlachetne),
• jubilersko-ozdobne,
• ozdobne