Uleksyt – słownik

Nazwy uleksytu w innych językach:

Angielski: Ulexite
Duński:    Ulexiet
Fiński:    Uleksiitti
Francuskih:    Ulexite
Niemiecki:    Ulexit
Włoski:    Ulexite
Japoński: ウレキサイト
Chiński: 電視石, 硼钠钙石
Rosyjski:    Улексит
Hiszpański:    Ulexita

 

Synonimy:

  • Boronatro-calcite
  • Cotton-ball Borax
  • Cryptomorphite
  • Franklandite
  • Hayesine
  • Hayesite
  • Natroborocalcite
  • Natronborocalcite
  • Raphite
  • Stiberite
  • Television Stone
  • TV stone
  • Kamień Telewizyjny
  • Boronatrocalcit
  • Fernsehstein
  • Franklandit
  • Hayesit
  • Natroborocalcit
  • Natronkalk-borat
  • Raphit
  • Stiberit
  • Tinkalzit

Uleksit – występowanie

Uleksit występuje tylko w skałach osadowych, jest produktem ewaporacji wód słonych jezior boranowych. Tworzy się w klimacie gorącym i suchym (najczęściej na pustyniach). Najczęściej współwystępuje z takimi minerałami jak: halit, boraks rodzimy.

Występowanie:

Świat:

  • USA – pustynia Mojave
    Dolina Śmierci w Kalifornii,
    Nevada,
    Utah,
    Oregon,
    Teksas,
  • Chile – pustynia Atakama, Region Tarapacá
  • Peru
  • Kazachstan
  • Włochy

Uleksit – Właściwości

Uleksyt  rzadko tworzy kryształy o pokroju tabliczkowym, listewkowym. Występuje w skupieniach włóknistych, promienistych, nerkowatych, bulwiastych.
Tworzy naskorupienia.
Jest kruchy i przezroczysty.
Uleksyt  jest również znany jako  kamieniem telewizyjnym ze względu na niezwykłe właściwości optyczne. Jest minerałem (niektóre odmiany) występującym pod postacią długich przezroczystych włókien. Włókna te działają jak światłowody, czyniąc nawet grube próbki minerału przezroczystymi, gdy patrzy się w kierunku włókien. Transmisja światła wzdłuż ich włókien ulega  wewnętrznemu odbiciu. Kiedy kawałek uleksutu utnie się na płaskie i polerowane powierzchnie prostopadle do orientacji włókien  obraz będzie pokazywany na drugiej stronie (jak pokazano na fotografii).

Światłowodowy efekt jest wynikiem polaryzacji światła na powolne i szybkie promienie wewnątrz każdego włókna, wewnętrznego odbicia promienia i powolnym załamaniu szybko promienia do powolnego promienia sąsiednich włókien. Interesującą konsekwencją jest wytwarzanie trzech promieni, z których dwa są spolaryzowane, gdy wiązka laserowa ukośnie oświetla włókna.

kryształ granatu

fot: Rob Lavinsky / iRocks.com Licencja: Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0

 

Skład chemiczny:  (NaCaB5O9 x 8 H2O)
Nazwa chemiczna: uwodniony boran sodu i wapnia
Twardość w skali Mohsa:  2,0–2,5
Przełam: nierówny
Łupliwość: doskonała
Układ krystalograficzny: trójskośny
Gęstość minerału: 1,65–1,96 g/cm³
Barwa: biały, bezbarwny
Rysa: biała
Połysk:  jedwabisty
Współczynnik załamania:
nα = 1.491 – 1.496
nβ = 1.504 – 1.506 br/>nγ = 1.519 – 1.520
Dwójłomność:     δ = 0.028