Szmaragd – Słynne

Jest wiele słynnych szmaragdów, które nie zostały szlifowane i znajdują się w muzeach. Największym z nich jest „Książę Devonshire” sześciościenny graniastosłup wysoki na 6 cm o średnicy 5 cm i ważący 1 383.95 kt. Inne to „Patricia”, „Mogul” lub „Gahala”.

Spośród kamieni oprawionych najsłynniejsze są:

Korona Andów

złota korona ważąca ponad pół kilograma, w którą oprawiono ponad 477 szmaragdów o masie 1524 karatów, z których największy pochodził ze skarbca inkaskiego króla Atahualpy. Jego obecna wartość szacowana jest na 3 do 5 mln $.

Korona Andów
Zostałą wykonana pod koniec XVI wieku w Popayán. W 1590 roku nawiedziła Wicekrólestwo Peru epidemia ospy. Mieszkańcy Popayán obawiając się, że choroby organizowali nabożeństwa błagalne i modlili się do Matki Boskiej i Jezusa Chrystusa, aby ocalił miasto. Gdy groźba epidemii została zażegnana uznano to wydarzenie za cud i postanowiono ufundować do lokalnej katedry wotum, które stanowiłoby podziękowanie za doznaną łaskę.
W 1592 roku z inicjatywy biskupa postanowiono wykonać wspaniałą szczerozłotą koronę i ozdobić ją najpiękniejszymi szmaragdami znalezionymi w Ameryce Południowej. Stwierdzono, że ” korona musi przewyższać w pięknie , wielkości i wartość wszelkie korony panujących monarchów na ziemi, inaczej nie byłaby stosowna dla Królowej Nieba „. Dwudziestu czterech europejskich artystów przez sześć lat wyrzeźbiło w 100 funtowej bryle 20 karatowego złota delikatną, bogato zdobioną koronę.
8 grudnia 1599 roku umieszczono je w kościele katedralnym w Popayán na głowie posągu Najświętszej Marii Panny. W XVII wieku sanktuarium maryjne Świętej Marii Dziewicy Królowej Andów w Popayán stało się ważnym ośrodkiem pielgrzymkowym.
W 1650 roku Korona Andów została skradziona, i choć udało się ją odzyskać, ale kolejne próby jej kradzieży zmusiły opiekunów wotum do jej rozmontowania. W XIX wieku po tym jak w 1812 roku korona znalazła się w posiadaniu Simóna Bolívara sześć części korony ukryto w osobnych skrytkach, gdzie znajdowały się do początku XX wieku. Zubożenie Popayán na przełomie XIX i XX wieku spowodowało, że zdecydowano się na sprzedaż Korony Andów. W 1909 roku władze miasta i opiekujące się klejnotem bractwo Konfraterni Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny uzyskały od Stolicy Apostolskiej, a w 1914 roku od papieża Piusa X zgodę na taką transakcję pod warunkiem, że uzyskane pieniądze zostaną przeznaczone na cele charytatywne i socjalne.

 

korona

Zdjęcie korony z 1939 roku.

 

W 1936 roku Korona Andów została sprzedana amerykańskiej fundacji, której prezesem był chicagowski jubiler Warren J. Piper. Nowy właściciel klejnotu wypożyczał go później jako atrakcję dla uświetnienia różnych wystaw i targów międzynarodowych. W 1963 roku koronę na aukcji zorganizowanej przez dom Sotheby’s w Londynie zakupiła holenderska firma jubilerska Asscher Diamond Company. W 1997 roku na aukcji domu Christie’s w Nowym Jorku Korona Andów została ponownie sprzedana anonimowemu nabywcy.

 

Korona Andów

Zbliżenie na szmaragdy z korony

 

 

Szmaragd  Mackay

naszyjnik szmaragd

Szmaragd o wadze 167.97 karatów po oszlifowaniu, wydobyty w kopalni Muzo, w Kolumbii.
Naszyjnik z diamentami wi platynie stworzył Cartier w 1931 roku. Clarence H. Mackay podarował go w prezencie ślubnym swojej żonie Annie Case primadonnie „Metropolitan Opera” w Nowym Jorku w latach od 1909 do 1920. W 1984 roku podarowała ona naszyjnik Instytutowi Smithsonian, nie długo potem umarła.

Anna Case
Anna Case

 

Szmaragd cesarski

 

Pochodzący z Kolumbii 2860 karatowy szmaragd. Znajduje się w skarbcu cesarskim (Schatzkammer) Pałacu Hofburg, Wiedeńskiej rezydencji dynastii Habsburgów. Do bogatych zbiorów skarbca należą m.in. fragmenty Krzyża Prawdy, gwóźdź krzyża, na którym umarł Chrystus i cierń z korony Jezusa :-)

szmaragd cesarski
Szmaragd o wadze 2860 karatów, Wiedeń

 

 

Kredowy szmaragd

 

kredowy szmaragd

(The Chalk Emerald Ring) – kamień o niezwykłej czystości o głębokiej, zielonej barwie i masie 37,82 karatów. Zgodnie z legendą był on centralną częścią naszyjnika ze szmaragdów i diamentów należącego do Indyjskiego maharadży. Jego pierwotna waga to 38,40. Został przez Harrego Winstona przeszlifowany i umieszczony w pierścieniu w otoczeniu 60 diamentów o łącznej wadze 15 karatów. Oscar Roy Chalk zakupił klejnot dla swojej żony specjalnie na przyjęcie w Białym Domu z Królową Elżbietą II. Aby nie wyróżniać się, podczas kolacji, żona obróciła pierścień do dołu dłoni. Został on podarowany Smithsonian Institute w 1972 roku. Od jego nazwiska jest aktualna nazwa kamienia.

 

 

Szmaragdowy Budda

 

szmaragdowy budda

W 1994 odkryto w Zambi na Madagaskarze 3,600 karatowy kryształ. Wyrzeźbiony posążek buddy i nazwany na cześć starożytnego „Szmaragdowego Buddy” z Tajlandii.

 

 

Szmaragd Guinness

 

szmaragd Guinnes

1759-karatowy Guinness. Znaleziony w Coscuez w Kolumbii. Jest częścią kolekcji Banco Nazionale de la Republica w Bogocie, Kolumbia.

 

 

Szmaragd Księcia

szmaragd duk

1383 karatowy 5 cm „Duke’s Emerald” z kopalni Muzo, Santa Fé de Bogota, Kolumbia.
Nazwany na cześć Diuka Dom Pedro w 1831.

Szmaragd – Poprawianie

Już w starożytności dla poprawienia wyglądu szmaragdów i zmniejszenia i inkluzji i pęknięć stosowano szereg zabiegów. Już w czasach Aleksandra Wielkiego wypełniano pęknięcie i pustki za pomocą substancji naturalnych. Wykorzystywano do tego celu przeważnie mieszanki substancji naturalnych: olejów i olejków z różnych roślin, soków i win.

Roberta de Berquen w Les merveilles des Indes orientales et occidentales z 1669 r. pisze: „żeby zachować piękno i połysk szmaragdu, trzeba jedynie zanurzyć go w winie lub nim go nasycić i pozostawić przez pewien czas w oleju zielonym”.

Papirus Sztokholmski (Otto Lagercrantz, Papyrus Graecus Holmiensis, Leipzig: Harrassowitz, 1913) podaje recepturę na zamaskowanie niedoskonałości w szmaragdzie: „Wyciśnij soku z gruszek do naczynia nowego, zmieszaj go z oliwą czystą w ilości równej, gotuj kamień trzy dni”.

Dla lepszego wchłonięcia oleju zaczęto używać wysokiego ciśnienia które może jednak wpłynąć niekorzystnie na wielkość tych przestrzeni. Może to prowadzić po pewnym czasie do utraty substancji kamuflującej wady kamienia. Tradycyjne oleje są wypierane przez nowoczesne żywice syntetyczne. Nazwy niektórych używanych produktów podane niżej w tabeli. Zaletą żywic epoksydowych jest wzmacniające działanie na kamień. Podczas gdy oleje mogą wyciekać, żywica stabilizuje i może ułatwiać obróbkę szmaragdów o dużej ilości inkluzji i uszkodzeń. Dla producenta pozytywnym efektem ubocznym jest zwiększenie wagi kamienia po wypełnieniu.

W większości krajów – producentów szmaragdów poprawia się bezpośrednio surowiec, a nabywca nie jest informowany o zastosowanych procedurach.
Poprawianie szmaragdów może powodować e nieodwracalne i nieusuwalne zmętnienie pojawiające się po pewnym czasie, a także wzrost kruchości czy wrażliwości na ciepło. Poprzez wtłoczenie oleju mogą powiększyć się też szczeliny wewnątrz kamienia.

Problem poprawianych szmaragdów jest problemem nie tylko końcowego klienta, któremu zmętnieje sygnet. Często jest to problem ludzi którzy z kamieni i ich obróbki żyją. Poprawiane klejnoty często pękają w czasie szlifowania, może też wystąpić utrata wypełnienia i pojawiają się ubytki w kamieniu.
Nic dziwnego, że obrót poprawianymi szmaragdami przez wiele lat był zabroniony. W czasach obecnych, gdy większym problemem są kamienie syntetyczne, a metody ulepszania zostały doprowadzone do perfekcji większość kamieni jest poprawiana.

Oczywiście najpiękniejsze kamienie będą mogły pozostać nie ulepszone, lecz poprawianie szmaragdów wpływa na większą popularność kamieni, bowiem nawet słabsze kamienie po ulepszeniu trafiają na rynek. Prawdopodobieństwo kupienia nieulepszanego, naturalnego kamienia jest bardzo niskie.

Na szczęście wykrycie ulepszenia jest proste, ze względu na różne współczynniki załamania kamienia i wypełniaczy. Pomaga też obserwacja w mikroskopie refrakcyjnym, w świetle przechodzącym.

 

Materiały używane do wypełnień w szmaragdach

Substancje naturalne

  • Olej mineralny
  • Parafina
  • Olej sezamowy
  • Olej palmowy
  • Parafina stała
  • Olejek cedrowy
  • Balsam Kanadyjski
  • Olej z pączków kwiatowych Goździkowca Korzennego
  • Olejek cynamonowy
  • Szmaragd/beryl

Substancje sztuczne

  • Norland Optical Adhesive typ 65
  • Permasafe
  • Super Tres
  • Araldite 6010
  • Epon 828
  • Opticon Resin 224

Szmaragd – Inkluzje

Szmaragd, spośród wszystkich znanych kamieni szlachetnych, zawiera najliczniejszy i najbardziej efektowny zespół inkluzji. Dzielą się na inkluzje jednofazowe i wielofazowe.

szmaragd inkluzje

JEDNOFAZOWE:

Stałe:

Stałe inkluzje występują najczęściej w szmaragdach. Należą do nich wrostki kwarcu, miki, kalcytu, skaleni, apatytu, turmalinu i pirytu.
Mogą występować też: apatyt, baryt, beryl, chryzoberyl, cyrkon, dolomit, epidot, fluoryt, granat, halit, hematyt, magnetyt, magnezyt, miki (biotyt, flogopit, fuchsyt, muskowit), molibdenit, rutyl, skalenie, spinel, talk, tytanit, uraninit i inne.
Najczęściej towarzyszom tym inkluzjom kanaliki wzrostowe powstałe w wyniku defektów sieci.
Gdy proces wzrostu minerału zostaje z różnych powodów zwolniony, a następnie przyspieszony, tworzą się charakterystyczne inkluzje zwane „gwoździami”. Proces ten wygląda w ten sposób, że w szmaragdzie krystalizuje inny minerał, który tworzy długą syngenetyczną inkluzję krystaliczną, ułożoną zgodnie z kierunkiem wzrostu. Zwolnienie wzrostu minerału wywołuje zwiększenie inkluzji powodując powstanie „główki”.

Ciekłe:

Są rozrzucone w krysztale pojedynczo lub układają się wzdłuż stref przyrostu. Tworzą liczne zagęszczenia obniżające przezroczystości kamieni a niekiedy nawet nadają kamieniowi mleczne zabarwienie.
Ciecz wypełniającą inkluzje stanowi zwykle woda, roztwory soli i metali ciężkich oraz mieszanina pary wodnej z dwutlenkiem węgla. Możemy spotkać rozpuszczone w cieczy sód, wapń, potas, magnez, chlor, fluor, węglany i jony siarki. Czasem obecność ciekłych kryształów sylwinu lub anhydrytu. Ciekłe inkluzje to porcja cieczy, która jest zamykana w czasie wzrostu kryształu.

Inkluzje mogą też tworzyć się wtórnie. Stanowi je ciecz wnikająca w pęknięcia i szczeliny powstałe już po krystalizacji następnie w wyniku zablizęniania zamykana jest w krysztale. Rozpuszczanie kryształu i przemieszczanie się cieczy w krysztale powoduje rozproszenie zamykanej cieczy. Wtórne inkluzje tworzą różnego rodzaju obszary zanieczyszczeń układające się w chmury i smugi.

 inkluzje w szmaragdach

Gazowe:

Pustki wewnątrz kryształów wypełniają gazy. Mogą to być: para wodna, dwutlenek węgla, azot, metan, siarkowodór, hel, argon, związki chlorowodorowe i inne gazy

WIELOFAZOWE:

W inkluzjach może występować jednocześnie kilka elementów: np. dwie ciecze niemieszalne; ciecz, pęcherzyk gazowy lub ciecz, pęcherzyk gazowy, kryształ innego minerału.

 inkluzje w szmaragdach

Szmaragd – Słownik

Emeraldait – syntetyczny szmaragd

Szmaragd Emeraldin – barwne najczęściej zielonkawobrązowe chalcedony
Szmaragd miedziowy – szmaragdowozielony dioptaz lub zielony euchroit; nazwa niepoprawna
Szmaragd orientalny – ciemnozielona odmiana korundu; nazwa niepoprawna
Szmaragd syberyjski – zielona odmiana turmalinu; nazwa niepoprawna
Szmaragd trapiche – szmaragdy o specyficznej budowie pozyskiwane od 1962 roku w okręgach Chivor i Muzo w Kolumbii;
Szmaragdy Zerfass – Kamienie produkowane w Niemczech w latach ’50. Metoda W. Zerfassa była podobna do metody tworzenia szmaragdów Igmerald. Miały one ładny zielony z lekkim niebieskawym kolor, formę heksagonalnych pryzm i czerwoną fluoroscencję.
Emeralda – syntetyczny żółtozielony spinel
Emeraldit – jasnozielony turmalin
Emeraldolite – produkowane we Francuskiej fabryce kamienie pod nazwą Emeraldolite. Była to inna wersja metody Johana Lechleitnera. Kaboszony z białego berylu były pokryte szmaragdem syntetycznym grubości 0.3 – 1 mm.
Emeraudin – ciemnozielone kryształy dioptazu pozyskiwane w dorzeczu Niari w Kongo.
Scytyjski szmaragd – antyczna nazwa zielonych kamieni m. in. szmaragdu, hiacyntu, jaspisu, malachitu, marmuru, alabastru i szkła.
Smaragdolin – zielone szkło berylowe; syntetyczna imitacja szmaragdu. Nie jest to szmaragd.
Smaragdyt – szmaragdowozielona odmiana hornblendy aktynolitowej o właściwościach zbliżonych do aktynolitu. Nie jest to szmaragd.
Somondoco – dawna nazwa szmaragdów pozyskiwanych w Kolumbijskiej kopalni Chivor z regionu Somondoco.
Szkło berylowe – szkło krzemianowo–ołowiowe o barwie szmaragdowozielonej wywołanej domieszką Cr2O3; niekiedy wykorzystywane jako imitacja szmaragdu.
Szmaragd afrykański – (1) Szmaragd z regiony Transvaal z Południowej Afryk, zwykle żółto zielony.
Szmaragd afrykański – (2) Zielony fluoryt z Namibi, nieprawidłowa nazwa.
Szmaragd afrykański – zielony fluoryt; nazwa niepoprawna.
Szmaragd bastard – zielony chryzolit; nazwa niepoprawna.
Szmaragd Biron – syntetyczny szmaragd produkowany metodą hydrotermalną produkowany przez firmę Biron Minerals Pty z zachodniej Austaralii w 1977r. W kolorze zielonym do niebieskozielonego. Kamienie posiadają inkluzje dwu fazowe, pęcherzyki gazu układają się w formy odcisków palca.
Szmaragd Brighton – syntetyczne zielone szkło ; imitacja szmaragdu; nazwa niepoprawna.
Szmaragd Chathama – syntetyczny niebieskozielony szmaragd firmy Chatham Created Gems; na rynku jubilerskim od 1953 roku. Obecnie produkcja firmy zaspokaja 60% ogólnego zapotrzebowania na syntetyczne szmaragdy.
Szmaragd Electric – syntetyczne zielone szkło;
Szmaragd Emery – wykorzystywany do szlifowania i polerowania drobnoziarnisty proszek szmaragdowy
Szmaragd Endura – syntetyczne zielone szkło;
Szmaragd Eremita – patrz Szmaragd Lechleitnera;
Szmaragd Ferros – syntetyczne zielone szkło;
Szmaragd Gachala – szmaragd z kopalni Gachala, w regionie Cundinamarca, Kolumbia. Szmaragdy prawie tej jakości, czo szmaragdy z Muzo, kolor lepszy niż szmaragdy z kopali Chivor.
Szmaragd Gibsonville – zielony kwarc;
Szmaragd Gilsona – syntetyczny niebieskozielony szmaragd wytworzony przez Pierre Gilsona w roku 1950 w Pas-deCalais, we Francji. Wcześnejsze próby producenta dotyczyły syntezy lapis lazuli. turkusu i koralu. Proces rośnięcia szmaragdu przebiegał w tempie 1 mm miesięcznie.
Szmaragd Habachtal – Szmarad wydobyty w Habachtal, Dolinie w Austriackich Alpach.
Szmaragd Hartmana – syntetyczne czerwonawo zielone szkło; imitacja szmaragdu;
Szmaragd Igmerald – syntetyczny szmaragd firmy I.G. Farbenindustrie; produkowany w latach 1936–1944
Szmaragd indyjski – kwarc barwiony na zielono;
Szmaragd kanapkowy – patrz szmaragd Lechleitnera
Szmaragd kongijski – dioptaz; nazwa niepoprawna
Szmaragd Kyocera – syntetyczny zielony szmaragd firmy Kyoto Ceramic Co; na rynku jubilerskim od 1975 roku
Szmaragd Linde (Szmaragd Regency)– syntetyczny szmaragd produkowany metodą hydrotermalną przez Linde Division of Union Cabride Corporation na niewielką skalę produkowany w latach 1965–1970. Łączna produkcja wyniosła ok. 200 000 ct.
Szmaragd litowy – hiddenit
Szmaragd litowy – nieprawidłowa nazwa hiddenitu.

Szmaragd Lechleitnera – Szmaragd wytworzony metodą hydrotermalną w 1960r . przez Johana Lechleitnera w Insbruku w Austrii. Proces polegał na pokryciu oszlifowanego fasetowo bezbarwnego lub jasnozielonego naturalnego berylu warstwą syntetycznego szmaragdu. Występował pod nazwami handlowymi Symerald i Eremita (kamienie nieco różniły się od siebie), nazywany też ze względu na budowę – szmaragd kanapkowy, szmaragd sandwich, szmaragd płaszczowy, emerald coated beryls.
W późniejszych latach z unowocześnionym procesem produkowano we Francuskiej fabryce kamienie pod nazwą Emeraldolite. Były to kaboszony z białego berylu pokryte szmaragdem syntetycznym grubości 0.3 – 1 mm
Szmaragd Lennix – syntetyczny ciemnozielony szmaragd wyprodukowany przez firmę De Beers Consolidated Mines Ltd. w roku 1966. Do sprzedaży weszły włąściwie dopiero w latach ’80. Metoda polegała na wzroście kryształu w temperaturze 1000 stopni C i pod wysokum ciśnieniem (Flux-grown). Kryształy rosły w formach 13,9 x 9,6 x 3 mm a oszlifowane kryształy miały wagę 1,3 ct.

Szmaragd matrix – szmaragdowy materiał pozyskiwany z albitytów w kopalni Crabtree w pobliżu Little Switzerland a ostatnio również z kopalni Ellis i Rist w pobliżu Hiddenit (Karolina Północna, Stany Zjednoczone)
Szmaragd Medina – zielone szkło; nazwa niepoprawna.
Szmaragd nocny – zielonoczarny chryzolit z dużą domieszką tlenku manganu; nazwa niepoprawna.
Szmaragd Norweski – Kamieni z kopalni Byrud. Najczęściej nie mają wartości jubilerskiej.
Szmaragd płaszczowy – patrz Szmaragd Lechleitnera;
Szmaragd południowoafrykański – szmaragdowozielony fluoryt z okolic Pforte w pobliżu Otjiwarongo (Namibia); nazwa niepoprawna.
Szmaragd Pool – syntetyczny szmaragd firmy Excaliber Holdings Ltd;żółtawozielony do niebieskawozielonego; na rynku jubilerskim od 1979 roku.
Szmaragd przylądkowy – prehnit; nazwa niepoprawna.
Szmaragd Regency – syntetyczny niebieskawozielony szmaragd firmy Vacuum Ventures of Promoton Lakes; na rynku jubilerskim od 1981 roku.
Szmaragd sandwich – patrz szmaragd Lechleitnera.
Szmaragd sandwich – patrz Szmaragd Lechleitnera.
Szmaragd scytyjski – patrz smaragdus.
Szmaragd syberyjski – Szmaragdy z Syberii są dużo gorszej jakości niż kamienie Kolumbijskie.
Szmaragd uralski – Rekordowy kamień wydobyty na Uralu w Rosji ważył 1 438 ct.
Szmaragd wieczorny – zielonoczarny chryzolit z dużą domieszką tlenku manganu; nazwa niepoprawna
Szmaragd wieczorowy – jubilerska nazwa chryzolitu.
Szmaragd zachodni – zielone odmiany korundu; nazwa niepoprawna.
Szmaragdu matka – zrosty szmaragdu z kwarcem i skaleniami.
Szmaragdy brazylijskie – handlowa nazwa szmaragdów pochodzących z Brazyli, czasami niesłusznie używa jej się na określenie zielonych turmalinów oraz żółtozielonych syntetycznych spineli.
Szmaragdy wschodnie – nieprawidłowa nazwa zielonych odmian turmalinu.

 

Szmaragdy syntetyczne:

Igmerald, Walter Zerfass, Chatham, Empress Cultured Emerald, Gilson, Inamori, Crescent Vert,, Lennix, Lens, Bijoreve, Biron, Linde, Szmaragd płaszczowy Lechleitnera, Lechleitner, Emerita, Symerald, Szmaragd kanapkowy Lechleitnera, „Sandwich”, Regency, Nacken, GJL-Emerald, Rekrystalizowane Pool

 

Szmaragd – Występowanie

Prawdopodobnie największym wyrobem wykonanym z jednego kryształu jest waza o wys. 10 cm i masie 2681 ct.
Obecnie szmaragdy są również produkowane syntetycznie.

Rocznie na całym świecie wydobywa się ok. 500 kilogramów naturalnego szmaragdu.

Świat:

Są spotykane w łupkach mikowych, w zmetamorfizowanych wapieniach, pegmatytach i żyłach hydrotermalnych.
Występowanie:

  • Austria (dolina rzeki Habachtal, okolice Salsburga, Mittersill, Felbertal)
  • Australiia (Broken Hill, Aga- Kau, Emmaville, Vegesatle)
  • Brazylia – Pilao, Bahia, Minas Gerais, Gofas. Jest drugim co do wielkości producentem szmaragdów. Szmaragdy brazylijskie, w porównaniu do kolumbijskich, są przeważnie żółtawozielone.  Z Brazylii pochodzi kryształ o ponad 10 cm długości i wadze 6399 ct.
  • Egipt –  (Dżabal Zabara)  Większość szmaragdów w dawnej biżuterii mogła pochodzić ze slynnych kopalń Kleopatry w Egipcie; obecnie są one całkowicie wyeksploatowane i mają tylko znaczenie historyczne.
  • Indie (prowincja Madras, stany Pandżab (Panjab) i Rajasthan),
  • Kolumbia – (Gachala, Cosquez, Bogota, Chivor, Muzo – sławne miejsce pozyskiwania najpiękniejszych szmaragdów zwykle o zabarwieniu soczystej zieleni) . W tym kraju są najbardziej znaczące złoża szmaragdów.  W północnej części tego kraju znajdują się sztolnie pamiętające jeszcze czasy Inków.  Największy szmaragd o wartości jubilerskiej wydobyto w Kolumbii, miał masę 7025 ct. W tym rejonie bywają większe okazy, niestety spękane, największy miał masę 16 020 ct.
  • Libia (Ghadamis),
  • Madagaskar (Kianjavato),
  • Mozambik (Morrho, Melala),
  • Pakistan (góry Hindukusz),
  • RPA (rejon Transwal)
  • Zimbabwe (Filabusi, Bikita, Belinque, Mweza)
  • Zambia (Kafubu, okręg Miku Kitwe)
  • Tanzania – rejon jeziora Manjara,
  • USA – Karolina Pólnocna, Maine,
  • Rosja – Ural, Zabajkale, półwysep Kola.  Rekordowy kamień wydobyty na Uralu w Rosji ważył 1438 ct.
  • Norwegia –  (Eidsvoll) Kopalnia znajduje sie w okolicach Oslo w Norwegii przy jeziorze Miosa. W 1898 znaleziono pierwsze szmaragdy. 1899 kopalnia zaczęła działalność, niestety nie była dochodowa i po dziesięciu latach zawiesiła działalność.
    Kopalnia ma 12 korytarzy z których najdłuższy ma 80m, ogólny obszar w którym znajdowano szmaragdy ma 300m. Szmaragdy spotykane w tej lokalizacji to zwykle kamienie nieprzeźroczyste, jasne i mętne. Pomimo iż miejsce to znane jest już od wielu lat, nadal można natrafić na ładne okazy.

 

 

Polska:

występują szmaragdy nie nadające się do celów jubilerskich znajdowane są na Dolnym Śląsku w okolicach Strzelina.

Szmaragd – Właściwości

Wzór chemiczny:  Be3Al2(SiO3)6, odmiana berylu.
Ciemnozielona barwa wywołana jest domieszkowymi jonami chromu

Układ krystalograficzny: heksagonalny

szmaragd heksagonalny

Twardość: 7,5 – 8

Łupliwość: niewyraźna, duża kruchość

Rysa: biała

Przełam: nierówny

Gęstość: 2,63 do 2,80 g/cm3

Barwa: zielony, z odcieniem niebieskiego, kolor ten bywa nazywany szmaragdowym, jasnozielony, ciemnozielony.

 

kolory szmaragdu

Połysk: szklisty

Współczynnik załamania światła: niski, wpływa to przy niskiej dyspersji na słaby połysk kamienia i brak wewnętrznego „ognia”.

Odporność: Nie rozpuszcza się w żadnym kwasie

 

Złoże
Barwa Gęstość Współczynnik załamania światła
Kolumbia, Chivor
Jasnozielona 2,69 1,571-1577
Kolumbia, Muzo
Niebieskozielona 2,71 1,578-1584
Austria, Habachtal
Ciemnozielona 2,74 1,584-1,591
Indie, Radżarch
Ciemnozielona 2,75 1,586-1,593
RPA, Sommerset
Ciemnozielona 2,75 1,568-1,593
Rosja, Ural
Ciemnozielona 2,74 1,581-1,588
Rosja, Ural
Jasnozielona 2,71 1,572-1,580

Gęstość i współczynnik załamania światła szmaragdów
wg. Vademecum zbieracza kamieni szlachetnych pod redakcją M. Sachabińskiego

 

Inkluzje w szmaragdach

Szmaragd, spośród wszystkich znanych kamieni szlachetnych, zawiera najliczniejszy i najbardziej efektowny zespół inkluzji.

 

inkluzje w szmaragdach

Poprawianie szmaragdów

Obrót poprawianymi szmaragdami przez wiele lat był zabroniony. W czasach obecnych gdy metody ulepszania zostały doprowadzone do perfekcji większość kamieni jest poprawiana. Wpływa to na zwiększenie odporności i przejrzystości kamieni, choć nabywca powinien być o tym poinformowany. Najczęściej takiej informacji nie ma, choć prawdopodobieństwo kupienia nieulepszanego, naturalnego kamienia jest bardzo niskie. Większość jest ulepszana u producenta.

Szmaragdy syntetyczne

Na rynku jubilerskim dostępnych jest około 14 odmian szmaragdów syntetycznych produkowanych przez wiele firm i instytutów naukowych na całym świecie. W zależności od metod produkcji, ich modyfikacji, warunków fizykochemicznych procesu, rodzaju materiału krystalizacyjnego i zarodziowego różnią się one znacznie właściwościami fizycznymi, optycznymi i innymi cechami, które pozwalają na ich identyfikację.

Szmaragd – Historia

Nazwa pochodzi od perskiego szmaragd, które w greckim a później w łacińskim przekształcono w smaragdus esmeraude, esmeralde. Współczesna angielska nazwa emerald pojawiła się w angielskim w XVI w.i przez pewien okres oznaczała po prostu minerał o zielonym kolorze.

pieczęć ze szmaragdu

Grawerowany szmaragd używany jako pieczęć

 

 

Historia wykorzystywania przez ludzkość szmaragdów sięga IV tysiąclecia p.n.e.
W dawnych czasach szmaragd był uważany za króla kamieni szlachetnych. Ten kamień znajdowany był w grobowcach faraonów, odkryto go też w Pompejach i Herkulanum. Wzmianki o nim można też znaleźć w Starym i Nowym Testamencie. Szmaragdy znajdują się w niezliczonych skarbcach. Najstarsze kopalnie tych niezwykłych zielonych kamieni znajdują się w Górnym Egipcie i są to słynne Kopalnie Kleopatry. Według Pliniusza Starszego, szmaragd oszlifowany jako soczewka, pomagał cesarzowi Neronowi oglądać walki gladiatorów i pochodził właśnie z Górnego Egiptu. W swoim dziele Historia naturalis wiele miejsca poświęca opisom kamieni szlachetnych. Podkreśla piękną barwę szmaragdów utrzymując, że przez patrzenie na nie osłabiony wzrok odpoczywa. Przez długi czas, te historyczne kopalnie zostały zapomniane, a szmaragdy stały się niezwykle rzadkie i cenne. Konkwista Hiszpanów w roku 1537 pozwoliła odkryć na terytorium dzisiejszej Kolumbii najpiękniejsze do chwili obecnej szmaragdy. Najsłynniejsze złoża znajdują się w Muzo i Chivor. Kolumbijskie kamienie osiągają na rynkach olbrzymie ceny. Choć dzisiaj znane są wystąpienia szmaragdów z wielu miejsc świata to te z Kolumbii są najwyżej cenione. W Europie najlepszej jakości kamienie znajdowano w Austrii w Habachtal. Złoże to ma już dziś tylko znaczenie historyczne. Zieleń szmaragdów jest unikatowa, a bogactwo inkluzji zwanych ogólnie „le jardin, czyli ogród, podkreśla piękno natury.

 

1800 p.n.e – Rozpoczęcie wydobycia szmaragdów w kopalniach w Górnym Egipcie nad Morzem Czerwonym. Najważniejsza z nich była położona w górach Zabaraa. To pasmo górskie znane jest też pod nazwą” Góry Szmaragdowe” a kopalnie jako „Wadi Gimal” lub Kopalnia Kleopatry.
Były one eksploatowane przez Faraona Senusreta III.

kopalnie szmaragdów w Egipcie

Autor: www.khulsey.com licencja: Public Domain

Kopalnie szmaragdów w Egipcie

I w.n.e  – Wydobycie szmaragdów w Sikait na egipskiej Pustyni Wschodniej. Ta  kopalnia szmaragdów  była użytkowana przez Cesarstwo Rzymskie. Kopalnia składa się z setek wąskich szybów wydobywczych o głębokości sięgającej kilkudziesięciu metrów, w których mogła zmieścić się tylko jedna osoba.
Mapę miasteczka zamieszkiwanego przez górników pozyskujących szmaragdy 2 wykonali archeolodzy pracujący pod egidą Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego w 2011 roku.

XVI w. p.n.e – Na zachowanym papirusie egipskim jest wzmianka o kopalniach szmaragdów w Górnym Egipcie na wschód od Assuanu.

330 p.n.e do 30 p.n.e – największe wydobycie w Egipskich kopalniach za rządów Ptolemeuszy.

76 r. n. e. – O szmaragdach pochodzących z Baktrii wspomina już Pliniusz Starszy w swoim dziele „Historia Naturalis” Według Pliniusza Starszego, szmaragd oszlifowany jako soczewka, pomagał cesarzowi Neronowi oglądać walki gladiatorów. Podkreśla piękną barwę szmaragdów utrzymując, że przez patrzenie na nie osłabiony wzrok odpoczywa.

Pliniusz

Historia Naturalis

947-999 n.e. – Kapłan Tolteków, mieszkańców dzisiejszego Meksyku mieszkał w świątyni złożonej z czterech komnat: jedną była komnata turkusów i szmaragdów ozdobiona była mozaiką złożoną z tych kamieni.

X w. n.e. – prawdopodobny czas powstania Tablicy Szmaragdowej (łac. Tabula Smaragdina). Miał to być tekst wyryty na tablicy ze szmaragdu, zawierający całą tajemnicę alchemii. Autorstwo przypisywane jest Hermesowi Trismegistosowi. Do treści Tablicy odwoływali się średniowieczni alchemicy oraz różokrzyżowcy, a także adepci nauk okultystycznych i ezoterycznych. Alchemicy wierzyli, iż przekaz zawiera tajemnicę kamienia filozoficznego. Oryginalnie tekst był pisany w języku arabskim. Istnieje wiele przekładów, z czego pierwszym był łaciński przekład autorstwa Apoloniusza z Tiany, a jednego z późniejszych przekładów dokonał Izaak Newton.

1237 n.e. – Zakończenie działalności Egipskich kopalni szmaragdów.

 1519- 1521 r. – Podbicie Meksyku przez Hernána Cortésa. W jej wyniku wiele szmaragdów trafiło do Europy. Cortés w pierwszym ładunku do Hiszpanii wysłał skarb, w którym znalazły się dwa złote naszyjniki wysadzane jeden 185, drugi 172 szmaragdami oraz 10 perłami.

1537 r. – Konkwista Hiszpanów pozwoliła odkryć na terytorium dzisiejszej Kolumbii najpiękniejsze do chwili obecnej szmaragdy.   Gonzalo Jimenez de Quesada, pogromca wewnętrznej Kolumbii i założyciel (w 1538) miasta Bogotá, wprowadził wojska w dolinę Guachetá do obwodu Chibcha i otrzymał dziewięć szmaragdów jak prezent od Indian.

1555 r. – Luiz Lanchero założył wieś Muzo w Kolumbii.  W tych okolicach przed podbojem wydobywali szmaragdy Indianie Chibcha i Chibchas. Indianie nie chcieli wyjawić swoich miejsc wydobycia.

 1818 r. – M. Caillaud, francuski podróżnik i badacz zatrudniony prze Egipski rząd odnalazł starożytną Egipską kopalnię. Przez wiele wieków kopalnia ta była opuszczona, gdyż nikt nie umiał do niej trafić. Sporządził on notatki i wykonał rysunki znalezionych narzędzi.

 1830 r. – Utworzenie kopalni szmaragdów na Uralu w Rosji.

 1848 r. – Ebelman, dyrektor fabryki porcelany w Sevres pod Paryżem wyniku eksperymentów otrzymał małe kryształy z mieszaniny sproszkowanych szmaragdów naturalnych i kwasu ortoborowego. Były to pierwsze szmaragdy syntetyczne.

 1952 r. – Umiera Eva Maria Duarte de Peron, druga żona argentyńskiego prezydenta Juana Perona. Szmaragdy były jej pasją, miała ich ok 250. Tuż przed śmiercią zbiór ten podarowała swej najbliższej przyjaciółce prosząc ją aby nigdy nie „rozbiła” tej kolekcji. Kolekcja miała być sprzedana i dochód przeznaczony na cele charytatywne w Argentynie. Łączna waga sprzedawanych szmaragdów sięgała 50 tysięcy karatów i była wystawiona na sprzedaż wraz ze szkatułką, którą Evita otrzymała od swego męża-prezydenta, a także odręcznie napisanym listem Evity do swej przyjaciółki, oraz kilkunastoma zdjęciami Peronów. Aktualna wartość kolekcji to nawet na 12 milionów.

1963 r. – Uznanie zielonych beryli z Brazylii, Salininha w regionie Bahia za szmaragdy.
Szmaragdy z Bahia mają domieszkę wanadu i chromu, z przewagą tego wanadu i od tych domieszek pochodzi ich kolor. Kamienie odkrył Jules Sauer, znany brazylijski sprzedawca klejnotów. Pierwotnie kamień był zaklasyfikowany jako zielony beryl a nie jako szmaragd. Sauer chciał by kamienie zostały uznane za szmaragdy, dlatego poddał je badaniom w laboratoriach Gemmological Institute of America. Otrzymał to świadectwo i od tego czasu Brazylia jest głównym producentem szmaragdów na świecie.

Jules Sauer

Jules Sauer

1999 r. – Polska firma Inter Commerce zamierza handlować szmaragdami z afgańskim generałem Ahmadem Shahem Masudem, przeciwnikiem talibów. Podobno było podpisane porozumienie na wyłączność eksploatacji i wywozu szmaragdów, których olbrzymie złoża znajdują się w Panczszirze. Została wykupiona przez firmę warszawska sieć Jubilera, która zamierza się specjalizować w handlu kamieniami szlachetnymi. Uruchomiono też jedną z najbardziej nowoczesnych w Polsce szlifierni szmaragdów sprowadzanych z Afganistanu.  Okazało się, że przewinął się też temat wąglika, helikoptera i talibów wyciągnięty przez Leppera. Bo w Klewkach miała siedzibę właśnie firma Inter Commerce. Prezes firmy zniknął 18 stycznia 2005 roku w tajemniczych okolicznościach. Jest poszukiwany prze policję.

 

2011 w Bogocie w Kolumbii został po raz pierwszy pokazany publicznie na międzynarodowych targach górnictwa, kamieni i metali szlachetnych Minergemas 2011 największy szmaragd na świecie. Szmaragd waży 2,27 kg. Został znaleziony w roku 1999 w kopalni w Muzo.


 

Szmaragd – Opis

Szmaragd, Al2Be3(SiO3)6, odmiana berylu – metakrzemian(IV) berylu glinu. Intensywna zieleń (szmaragdowozielona, niebieskozielona) spowodowana jest obecnością niewielkiej domieszki chromu i wanadu. Szmaragdy od wieków są najbardziej poszukiwanymi kamieniami szlachetnymi, czasem cenniejszymi od diamentów. Klarowne, jubilerskie odmiany występują zaledwie w kilku miejscach na świecie.
Najbardziej zasobne złoża znane są z Kolumbii (okolice Muzo), Rosji i RPA. Od starożytności stosowany jako kamień szlachetny w wyrobach jubilerskich. Aby zmniejszyć straty materiału, powszechnie stosuje się szlif schodkowy (zwany także szmaragdowym).
Obecnie otrzymywany też syntetycznie.

 

kryształ szmaragdu
autor: Géry Parent Licencja: The copyright holder of this work allows anyone to use it for any purpose including unrestricted redistribution, commercial use, and modification.

Szmaragd z kopalni Muzo