Szlif – Fasetkowy

Rodzaj szlifu polegający na wykonaniu na kamieniu płaskich powierzchni (zwanych fasetkami) o różnych zarysach.

Zasadą szlifu fasetkowego jest obróbka kamienia w ten sposób, aby cały został pokryty symetrycznymi płaszczyznami, dla których utarła się nazwa „fasetki”.
Koronę kamienia wieńczy największa fasetka – „tafla”.
Przez powierzchnię tafli przenikają promienie świetlne aż do podstawy kamienia zwanej szpicem, który odbija promienie jak lustro, kierując je z powrotem przez fasetki korony i taflę – daje to efekt brylancji (zostanie on osiągnięty tylko wówczas, jeśli ułożenie fasetek będzie miało właściwy kąt dla danego kryształu).
Prawidłowe kąty fasetek należy przyjmować na podstawie tabeli kątów krytycznych dla poszczególnych rodzajów kryształów. Jeśli kąty krytyczne nie będą przestrzegane, promienie świetlne nie powrócą przez fasetki i taflę – ulęgną rozproszeniu i zanikowi, a kryształ będzie martwy.

Liczba i kształt fasetek określają rodzaj szlifu, który dobiera się tak by wydobyć z kamienia jego najkorzystniejsze cechy. Chcąc to osiągnąć, trzeba z matematyczną dokładnością ustalić rozmiar, liczbę i kąty nachylenia fasetek. Surowy kryształ jest najpierw rozłupywany lub piłowany, następnie obtaczany na tokarce, by nadać mu zaokrąglony kształt. Fasetki są nacinane i szlifowane stopniowo. W końcu kamień otrzymuje ostateczny poler przed oprawieniem.

Szlif ten stosuje się do obróbki kamieni przezroczystych o czystym zabarwieniu.

Oszlifowany fasetkowo kamień składa się z:

  • Korona – górna część
  • Podstawa -dolna część
  • Rondysta – dddzielający obie te części cienki pas

Formy szlifu fasetkowego

szlif brylantowy- kamienie o o zarysie okrągłym. Uchodzi za największe osiągnięcie sztuki szlifierskiej. Stosuje się go wszędzie tam, gdzie jest to możliwe.
szlif schodkowy – kamienie o zarysie kanciastym. Naklada się na kamienie przezroczyste o „odcieniach pośrednich”, gdzie znaczącą rolę odgrywa podkreślenie barwy.
szlif mieszany – bardzo różne ich wzajemne kombinacje. Stanowi połączenie szlifu fasetkowego i gładkiego. W górnej (lub dolnej) części kamień szlachetny uzyskuje fasetki, zaś druga część jest gładka – wyokrąglona lub płaska.
szlif – gwiazda – w odróżnieniu od szlifu brylantowego charakteryzuje się tym, że fasetki gwiazdy są jednocześnie fasetkami głównymi ( w formie trójkątów ułożonych do tafli rondysty).
szlif krzyżowy (nożycowy) – polega on na układzie trójkątnych fasetek w koronie i w podstawie; czasem łączy się ze szlifem schodkowym.
szlif angielski – charakterystyczną cechą jest mniejsza ilość fasetek gwiazdowych i krzyżowych (łącznie 17 fasetek). Podstawa składa się z koletu, czterech fasetek pawilonu i ośmiu fasetek krzyżowych wokół rondysty. Jest to prosty, stosunkowo łatwy szlif, dobry dla wielu odmian kamieni.
szlif francuski – odmiana szlifu angielskiego. Charakteryzuje się formą kwadratową zarówno korony jak i rondysty oraz odmienną budową podstawy w formie prostokątnych rowów o jednakowym kącie jak krawędź korony. Zaletą tego szlifu jest możliwość wykorzystania ładnych płaskich kamieni.
 inne – inne formy szlifu

  • szlif amerykański
  • jubileuszowy
  • stary brylantowy
  • róża
  • paron
  • ósemka
  • szesnastka
  • kropla
  • markiza
  • zygzak
  • gwiazda „cairo”
  • gwiazda „super light”,

 

Szlif – Kaboszonowy

Szlif kaboszonowy, szlif gładki – (fr. cabochon – główka od szpilki) – najwcześniejsza forma szlifowania kamienia. Szlif ten nie posiada fasetek, czyli ścianek, ani ostrych krawędzi. Jest obły, o zaokrąglonych ściankach.

Rodzaj kaboszonów:

Pojedynczy – dolna część kamienia, która stanowi jego spód, jest płaska
Podwójny, wypukły – obie części, tj. powierzchnia górna i dolna kamienia, są wypukłe. Wypukłość części górnej jest najczęściej większa.
Soczewkowaty (soczewicowaty) – obie części kamienia (górna i dolna) mają jednakową wypukłość
Wysoki – górna część kamienia jest bardzo wypukła
Prosty, płaski – dolna część kamienia, która stanowi jego spód jest płaska
Wypukło–wklęsły – dolna część kamienia, która stanowi jego spód, jest wydrążona (wklęsła)
Zarysy w ten sposób wyciętych kamieni mogą być:

  •  koliste
  • eliptyczne
  •  owalne

Szlify kaboszonowe są stosowane przede wszystkim w kamieniach wykazujących migotliwość (efekt kociego oka) np. migotliwe odmiany kwarcu, grę barw np. labrador, opalescencję np. opal, asteryzm np. rubin, szafir.

W ten sposób szlifuje się też kamienie o charakterystycznych plamkach, np. niektóre granaty, turkusy, turmaliny oraz kamienie bardzo ciemne – nadaje im się szlif kaboszonowy wklęsło–wypukły, zmniejszając grubość kamienia. W ten sposób kamień uzyskuje jaśniejszą barwę.

Zastosowanie kaboszonów jest wszechstronne: do pierścionków, broszek, naszyjników, przywieszek

Szlif – Opis

W jubilerstwie przez szlif rozumie się wszystko, co jest związane z obróbką kamieni, a więc – nadanie określonej formy i pokrycia całej powierzchni symetrycznymi płaszczyznami, czyli fasetami. W produkcji szkła laboratoryjnego mianem szlifu określa się rodzaj połączeń rozmaitych elementów sprzętu laboratoryjnego. Tego rodzaju szlif nazywany jest szlifem laboratoryjnym.

Jubilerzy przez szlif rozumieją:

  •      proporcję (wielkość, wymiary poszczególnych części kamienia)
  •      wykończenie (symetria i ilość fasetek pokrywających cały kamień)

Sposób szlifowania dobiera się w zależności od własności fizycznych i optycznych materiału. Nakładanie szlifu ma na celu wyeksponowanie pewnych własności materiału gemmologicznego, takich jak brylancja, barwne efekty optyczne, oraz eliminację lub minimalizację innych właściwości, np. defektów, skaz, inkluzji. Obecność szlifu może ułatwiać lub utrudniać identyfikację kamienia, np. polerowane fasetki ułatwiają wykonanie oznaczenia wartości współczynnika załamania światła, podczas gdy szlif kaboszonowy ogranicza możliwość jego precyzyjnego oznaczenia.
  Podział szlifów nakładanych na materiał gemmologiczny
Historyczne –  współcześnie rzadko używane.

Standardowe –  powielane w wielkiej liczbie egzemplarzy. Ich parametry zostały ukształtowane przez doświadczenie ugruntowane historycznie i mają oparcie w tradycji obróbki materiałów gemmologicznych.
Nowoczesne i fantazyjne – których parametry dobierane są indywidualnie na podstawie najnowszych osiągnięć optyki i metod szlifowania twardych materiałów. Tworzone są przez zmianę proporcji szlifów tradycyjnych, ich mieszanie, łączenie, wymyślanie całkiem nowych. Szlif jest unikatowy i opracowany z myślą o konkretnym znalezisku.

Rodzaje szlifów

  szlif kaboszonowy (gładki) – historycznie wcześniejszy
  szlify fasetkowe (wielościenne) – historycznie późniejsze

  •   szlif brylantowy
  •   szlif schodkowy
  •   szlif szmaragdowy (szczególny rodzaj szlifu schodkowego, stosowany wyjątkowo często do obróbki szmaragdów)
  •   szlif krzyżowy (nożycowy)
  •   szlif rozetowy
  •   szlif taflowy
  •   szlif mieszany
  •   szlif fantazyjny – mają rozmaite kształty: o zarysie trójkątnym, trapezowym, rombowym, pięciobocznym, sześciobocznym. W ten sposób szlifowane są rzadkie kamienie szlachetne lub kamienie mające skazy, względnie nieregularne kształty: kropla, markiza, serce, np. szlif nożycowy = krzyżowy.