Prehnit – słownik

Duński: Prehniet

Francuski: Chrysolite du Cap

Niemiecki: Prehnit Adilit Aedelit Aedilit Chiltonit Coupholit Edelit

Angielski: Prehnite

Japanese: ぶどう石

Russian: Пренит

Hiszpański: Prehnita Adilita Aedelita Aedilita Chiltonita Coupholita Edelita

Szwedzki: Ædelforsit

Prehnit – Występowanie

Stanowi produkt hydrotermalnych przeobrażeń skał magmowych, wypełniając szczeliny i puste przestrzenie skalne (głównie w bazaltach i gabro), stanowi także produkt przeobrażenia skaleni.Także jako składnik żył tnących amfibolity, łupki amfibolowe.

Miejsca występowania:

 

 

Prehnit – Mali, Africa

W 1914 znaleziono prehnity na sawannie obok Zachodniej Sahary. Zapomniano potem o tej lokalizacji ze względu na to, że pierwsze kamienie nie były najwyższej jakości. W alluwialnym złożu nie było też zbyt wiele minerału, Wydobyto łącznie 13 ton prehinitu, wezuwianitu i epidiotu i kopalnia zostałą zamknięta. W regionie aktywne jest jedno stanowisko mineralogiczne około 5 km na północ od wsi Bendoukou.

Kopalnie złota w rejonie Kayes dostarczają od około 2003 roku doskonałej jakości epidotu z jasnozielonymi prehintami. Epidoty wykształcone są w postaci słupkowych kryształów, natomiast półprzezroczysty prehnit w postaci sferoidalnych skupień narastajacych na epidocie.

 

 

 

 

prehnit z mali

fot. Mihael Simonic , licencja: GNU Free Documentation License

Prehnit narastający na epidocie. Nioro Du Sahel Kayes Region, Mali

 

 

 

Australia

Prehnit był wydobywany w Australii od lat 30 na pustyni Tanami w Północnym Terytorium. Jest to przy mieście Kalkaringi, okolo 900 km na południe od Darwin. Od 2005, nowe spółki szukają złóż prehnitu i prowadzą marketing wypolerowanego prehnitu pod nazwą fabryczną „Sun Jade”. Prehnit jest wydobywany razem z kalcytem, ametystem, kwarcem dymnym i agatem. Dobrej jakości kamienie prehnitu są bardzo rzadkie. Na 400 kg wydobytego minerału jest 6 kg kamieni dobrej jakości.

 

 

prehnit

 Fot. Géry Parent

Prehnit na epidiocie

 

Francja

Prehnity z La Combe de la Selle znajdowane są sporadycznie od ponad 200 lat. Piękne egzemplarze można znaleźć w wielu kolekcjach.

Złoża położone są 60 km na południowy-wschód od Grenoble we Francuskich Alpach w pobliżu Bourg d’Oisans. Jest to dolina polodowcowa z urwiskiem ciągnącym się na przestrzeni 6 km.

Większość prehinitu znajduje się powyżej wysokości 3000 m.n.p.m. W zimie miejsce to jest nie dostępne ze względu na wysoki śnieg.

 

Inne miejsca występowania:

Świat:

USA – New Yersey, Massachusetts, Michigan, Wirginia, Kanada – Quebec, Australia – pustynia Tanam, Namibia – Doros, RPA – Cradoc w Namaqua, Rosja – Ural, Zabajkale, Indie – okręg Bombaju, Pakistan, Chiny, Mali – Kopalnie złota w rejonie Kayes. Peru

Europa:

Wielka Brytania, Francja, Niemcy, Czechy, Włochy, Szwajcaria, Austria

Polska:

Glinica koło Jordanowa Śląskiego (znajdowano kryształy do 5cm), Bystrzyca Górna koło Świdnicy, Rybnica koło Jeleniej Góry, Dzierżoniowa, Grodziszcze koło Ząbkowic Śląskich, Góry Śnieżnickie i Sowie, granity tatrzańskie.

Prehnit – Właściwości

Prehnit, Prenit

Wzór chemiczny:  Ca2Al2[(OH)2Si3O10], zasadowy glinokrzemian wapnia i glinu.

Układ krystalograficzny: rombowy

Tworzy kryształy tabliczkowe, rzadziej słupkowe i igiełkowe. Częściej występuje w skupieniach zbitych, kulistych, ziarnistych i naciekowych.
Teoretyczny skład chemiczny: CaO – 27,1 %; Al2O3 – 24,8%; SiO2 – 43,7%; H2O – 4,4%

Twardość: 6 do 6,5

Łupliwość: doskonała

Rysa: biała

Przełam: nierówny

Gęstość: 2,8 do 2,9 g/cm3

Barwa: delikatne naturalne barwy w zielonożółtej tonacji. Biały, szary, zielonkawy, zielonożółty, jasnożółty. Czasem bezbarwny. Czasem występują w nim czarne inkluzje.

 

Kolor prehnitu

Połysk: szklisty, perłowy. Skupienia włókniste wykazują połysk jedwabisty
Niekiedy wykazuje efekt kociego oka.

Minerały współwystępujące: Kalcyt, epidiot, datolit, natrolit, analcym, , aksynit

Prehnit – Historia

1773 r. –  z Przylądeka Dobrej Nadzei nowy minerał przywiózł Pułkownik Hendrick Von Prehn (1733-1785).

1777 r. –Prehnit po raz pierwszy opisał Balthazar Sage jako wyrastający z chryzolitu.

1783 r. – W dziele Krystalografia (Cristallographie) Jean Baptiste Louis Rome L’istle wskazuje na Jacquesa Louisa de Bournona jako tego który pierwszy znalazł ten minerał we Francji, na obszarze Bourg d’Oisan. Było to też w chryzolicie i opisane zostało jako „dziecko” chryzolitu.

 1782 r. – inżynier gómik Johann Gottfried Schreiber potwierdził obecność prehnitu w Oisans, znalazł go na Monts de Lans, góry z której widać La Combe de la Selle.
Schreiber dozorował prace w kopalni srebra przy Challanches w Allemont i kopalni złota La Gardette w pobliżu Bourg d’Oisans i przeszukiwał góry w sąsiedztwie pod kątem występowania rudy, i przy tej pracy znalazł miejsce występowania prehinitu.

1781 r. – Jednym ze starszych świadectw znalezisk prehinitu jest ręcznie kolorowania tabliczka (poniżej) w Muzeum Historii Naturalnej w Gautier d’Agoty’s. W kolekcji tabliczek zrobionych około 1789 roku przez Swebacha Desfontainesa jest tabliczka znamionowa nr 66. Jest to etykietka ( ” zielony kamień z Przylądka Dobrej Nadziei”) z kolekcji Drelicha Gigot d’Orcy (1733-1793).

 

stara grafika prehnitu

 

Prehnit z Cape of Good Hope, Południowa Afryka

1789 r. – Werner nazwał minerał na cześć Von Prehn prehinitem. Był to pierwszy przypadek nazwania minerału imieniem odkrywcy.

1797 r. – Hauy, w Journal des Mine, piśmie o minerałach i kopalniach w pisze:
„Prehnit z Przylądka Dobrej Nadziei pokrewny jest prehnitowi znajdowanemu we Francji. Występuje on w romboidalnych źdźbłach z których formują się grona. Rozchodzą się one podobnie do promieni. ”

1827 r. – Johann Heinrich Gössel, inspektor Drezdeńskiego Gabinetu Mineralogicznego, w wydawnictwie
Rozprawy Towarzystwa Badaczy Przyrody w Görlitz opisał nowe minerały z Łużyc, w tym: prehnit, pistacyt, tytanit, asbolan i lithioforyt.

1917 r. – Władysław Pawlica, mineralog którego prace petrograficzne odegrały dużą rolę w poznawaniu tatrzańskich skał krystalicznych wydał „Prenit w Tatrach” ( „Rozpr. Wydz. Mat.-Przyr. AU” 1917).

Prehnit – Opis

Prehnit – nazwa pochodzi od nazwiska holenderskiego pułkownika H. von Prehna, który przywiózł go z Przylądka Dobrej Nadziei do Europy w 1773 r.

 

Minerał rzadki, rozpowszechniony tylko w pewnych regionach Ziemi, należy do grupy amfiboli.

 

szlifowany prehnit