Azuryt – słownik

  • BŁĘKIT GÓRSKI. Piękny odcień błękitu, początkowo wyrabiany z azurytu, póżniej wytwarzany sztucznie.
  • Azuryt armeński, ceruleum – jeden z błękitnych barwników do fresków

Inne nazwy:

  • Niemiecki: azurit
  • Francuski: azurite, Szessylit
  • Angielski: azurite
  • Włoski: azzurite

Azuryt – zastosowanie

Zastosowanie:

 

  • ruda miedzi (55%Cu)
  • produkcja siarczanu miedziowego
  • kamień ozdobny, najczęściej szlif kaboszonowy. Przezroczyste kamienie szlifuje się na małe, bowiem duże są tak ciemne, że prawie nieprzezroczyste.
  • wyrób błękitnych pigmentów

 

Obraz z pigmentem mineralnym

Niebieska barwa na obrazie powstała z azurytu

Pigment:

Azuryt stosowany był jako pigment już w starożytności. Znany także prekolumbijskim Indianom Ameryki Środkowej którzy niebiekimi barwnikmi znaczyli ciała skazanych na śmierć. W średniowiecznej Europie w XV i XVI wieku stanowił często podmalówkę pod ultramarynę. Na Dalekim Wschodzie często stosowany w chińskich malowidłach ściennych czy japońskich ukiyo-e.

Jako niebieska farba nie jest bez wad, bowiem zmienia barwę na zieloną ze względu przeobrażenia w malachit.

Azuryt drobnokrystaliczny jest bardzo jasny, a grubokrystaliczny posiada ciemny odcień.
Na początku XVIII wieku odkryto błękit pruski i popularność farb z azurytu spadła znacznie. Lecz dalej był stosowany w farbach olejnych nie tylko do malowania obrazów, ale i instrumentów muzycznych.

Często używano azurytu do fałszowania ultramaryny ze względu na jej wysoką cenę.

Syntetyczny azuryt (błękitny verditer lub błękitny popiół) posiada cząstki drobne, zaokrąglone i równoziarniste, co odróżnia go od azurytu naturalnego który pod mikroskopem ma ostre cząstki.

W Polsce występuje w Górach Świętokrzyskich w odmianie dobrej do wyrobu pigmentu: o jasnoniebieskim odcieniu, w formie proszkowej, niemal nie wymagająca ucierania.

Azuryt – Występowanie

Azuryt powstaje w strefie utleniania złóż rud miedzi.
Współwystępuje z malachitem, pseudomalachitem, kuprytem, chalkozynem, chryzokolą, kalcytem, limonitem.
Zwany też jest azuryt błękitem górskim, w nie porośniętych roślinnością górach, łatwiej go wypatrzyć.

Występowanie:

Świat:

  • Namibia
  • Maroko
  • Algieria
  • Francja
  • USA
  • Meksyk
  • Rosja i kraje byłego ZSRR
  • Australia

Polska:

  • Góry Świętokrzyske (Miedzianka koło Chęcini)
  • Dolny Śląsk, (okolice Lubina i Głogowa),
  • Tatry

Azuryt – właściwości

Azuryt, zasadowy węglan miedzi

Odmiany: burnit, chessylit, azurmalachit.
Formy występowania: Najczęściej jest spotykany w skupieniach zbitych, ziemistych, ziarnistych, kulistych. Tworzy też naskorupienia i pseudomorfozy po innych minerałach miedzi.

Wzór: 2CuCO3Cu(OH)2 lub Cu3[OH/CO3]2 lub Cu3(CO3)2(OH)2

Skład: Cuo 55,3%; CO2 25,6%; H2O 5,2%
Układ krystalograficzny – jednoskośny, tworzy kryształy o pokroju tabliczkowym, słupkowym.

Twardość – 3,5-4
Gęstość – 3,77 g/cm3

Rysa – niebieska

Barwa – od granatowego po jasnoniebieski, lazurowy, w zależności od wielkości budujących go kryształów. Zielonkawy odcień zawdzięcza domieszce malachitu lub wtórnym zasadowym chlorkom miedzi.

 

colory azurytu

 
Przezroczystość: przeświecający

Połysk – szklisty do ziemistego, w zależności od wielkości budujących go kryształów.

Łupliwość – doskonała w jednym kierunku

Przełam – muszlowy, kruchy

Współczynniki załamania: 1,6

Pleochroizm: silny w odcieniach niebieskich

Pod wpływem siarki ciemnieje. Obserwuje się zjawisko jego zielenienia związane z pojawianiem się w miejsce azurytu zielonkawego zasadowego chlorku miedzi, clinoatacamitu (a nie, jak przypuszczano do tej pory, malachitu).

 

Azuryt – historia

10 tysięcy lat p.n.e. – Znany prekolumbijskim Indianom Ameryki Środkowej, na Dalekim Wschodzie często stosowany w chińskich malowidłach ściennych.

2575-2467 roku P.N.E. – zaczęto go używać w Czwartej Dynastii Egiptu.

Wieki średnie i Odrodzenie – Azuryt był niezwykle popularny jako jeden z najważniejszych pigmentów w Europejskim malarstwie.
XV i XVI w. – stanowił często podmalówkę pod ultramarynę.
XVIII w. – odkryto błękit pruski i popularność farb z azurytu spadła znacznie. Lecz dalej był stosowany w farbach olejnych nie tylko do malowania obrazów, ale i instrumentów muzycznych.

Często używano azurytu do fałszowania ultramaryny ze względu na jej wysoką cenę.

Syntetyczny azuryt (błękitny verditer lub błękitny popiół) posiada cząstki drobne, zaokrąglone i równoziarniste, co odróżnia go od azurytu naturalnego który pod mikroskopem ma ostre cząstki.

Azuryt – opis

Azuryt – minerał z gromady węglanów. Minerał pospolity, szeroko rozpowszechniony.
Nazwa pochodzi od perskiego lazhward oznaczającego barwę niebieską lub z francuskiego: lazur, czyli błękitnawa odmiana niebieskiego

 

 

Azuryt biżuteria z azututem
wisiorek z azurytem

Azuryt, Arizona

 

Obok azurytu spotyka się również azurmalachit, będący mieszaniną azurytu i malachitu. Azuryt jest stosowany do wyrobu farb oraz jako materiał dekoratorski, w jubilerstwie rzadko używany.