Aleksandryt – Zastosowanie

Zastosowanie

  •   kamień jubilerski (łatwo pęka podczas cięcia i polerowania)
  •  kamień kolekcjonerski

syntetyczny aleksandryt:

  •   w laserach
  •   do produkcji iluminatorów w statkach kosmicznych oraz sztucznych satelitach. W przestrzeni kosmicznej nie ma ochrony przed szkodliwym promieniowaniem ultrafioletowym i innymi promieniowaniami kosmicznymi.  Aleksandryt ma zdolności do odfiltrowywania różnych części widma światła. To właśnie ta właściwość wywołuje zmiany jego barwy.

Aleksandryt – Występowanie

Występowanie

Występuje w skałach metamorficznych i pegmatytach. Może występować w złożach okruchowych.

 

Świat:

Rosja: Ural –  gdzie odkryto je w latach trzydziestych XIX wieku (1834). Złoża na Uralu są obecnie prawie całkowicie wyeksploatowane. Tu znaleziono najpiękniejszą i największą grupę kryształów aleksandrytu – druzę składającą się z 22 kryształów o masie 5 kg.

 Sri Lanka: Latpandura – Tu znaleziono największy, pojedynczy kryształ nazwany „The Saurer Alexandrite”, po przecięciu i oszlifowaniu zachował masę 66 karatów, przechowywany jest w Smithsonian Institution w Waszyngtonie).

 Indie:  Andhra Pradesh

Brazylia:   Minas Gerais, Bahia. Złoża Aleksandrytów zostały odkryte w Brazylii w stanie Minas Gerais w obszarze Hematita w latach ‘80. W ciągu zaledwie trzech miesięcy od kwietnia do czerwca 1987 r. niemal w całości zostały wyeksploatowane. Późniejsze odkrycia aleksandrytów były sporadyczne. Aleksandryty ze złóż brazylijskich zmieniają kolor z malinowego na niebiesko-zieloną. Ta właściwość optyczna spowodowana jest dzięki obecności tlenku chromu w składzie chemicznym kamienia.

 Birma:  Mogok.

Madagaskar :  Tsarasatro, Ambatosoratra.

Tasmania

Tanzania

USA

 

Aleksandryt o wielkości ponad  5 karatów  występowałe tylko na Uralu,  wyjątkowo w Brazylii. Aleksandryty w rozmiarach ponad trzech karatów są bardzo rzadkie .

Aleksandryt – Właściwości

Aleksandryt jest gatunkiem chryzoberylu czyli tlenkiem glinu i berylu.

Skład chemiczny:  Al2BeO4

Twardość w skali Mohsa: 8,5

Przełam:  muszlowy

Łupliwość: wyraźna

Gęstość minerału: 3,64-3,77 g/cm³

Barwa:  zielony, niebieskozielony, fioletowy, czerwony, purpurowy

Rysa: biała

Połysk: szklisty

Efekty optyczne:  Zmiana barwy zależna od rodzaju oświetlenia.
Najczęstsze zmiany koloru to zmiana   z zielonkawego na  czerwonawy. Ta zmiana koloru jest niezależna od zmiany barwy z oglądania  kryształu w różnych kierunkach , które wynikają z pleochroizmu .
Aleksandryt z Uralu w Rosji jest zielony w świetle dziennym i czerwony od światła żarowego. W ultrafiolecie  aleksandryt jest krwistoczerwony.
Aleksandryty brazylijskie zmieniają kolor z malinowego na niebiesko-zieloną. Ta właściwość optyczna spowodowana jest dzięki obecności tlenku chromu w składzie chemicznym kamienia. Wynika to  z  wymiany na małą skalę jonów aluminium przez jony chromu w strukturze krystalicznej, co powoduje intensywne absorpcję światła w wąskim zakresie długości fal, w żółtym zakresie widma .

Niektóre aleksandryty mają  efekt ” kociego oka ” – opalescencję .

  syntetyczny  aleksandryt

Niektóre kamienie opisane jako syntetyczny  aleksandryt to  faktycznie korund z dodatkiem pierwiastków śladowych (np. wanadu ) lub poddane  zmianie koloru spinele i nie są w rzeczywistości chryzoberylem.

Imitacja aleksandrytu (syntetyk) w świetle dziennym jest niebiesko-zielona lub niebiesko-fioletowa, a w świetle sztucznym czerwono-fioletowa.

Aleksandryt – Historia

1723 r. – Wasilij Nikitycz Tatiszczew  (1686 -1750) , rosyjski polityk, historyk, etnograf, pisze list  Kolegium Górniczego o konieczności budowy nowej elektrowni na rzece Iset i rozpoczęciu budowy Jekaterynburga. Sprawiło to przybycie wielu osób w te rejony i zaowocowało odkryciem Aleksandrytu.

1833 r. – Znalezienie pierwszego Aleksandrytu.
Według legendy, aleksandryt odkrył fiński mineralog , członek Petersburgskiej Akademii Nauk Nils Gustaf Nordenskiöld (1792-1866) . W rzeczywistości, pierwszy kamień został znaleziony w kopalni na Środkowym Uralu nad rzeką Tokowaja w pobliżu Jekaterynburga w 1833 roku.  Jednak  został opisany błędnie  jako szmaragd  i wysłany do Petersburga. Jego właściwości były badane przez  Leo Perovskiego Aleksiejewicza (1792-1856). Zauważył on zwiększona twardość i przebarwienia.  Stąd uznał kamień szlachetny za nowy minerał.
Inna historia odkrycia kamienia:  Górnicy pracowali samotnie w górach zbierając szmaragdy . Jeden górnik zgromadził kilka kamieni, które wyglądały jak szmaragdy i zabrał do obozu. Ale w świetle ogniska  kamienie lśniły czerwienią. Kiedy rano przyszedł i zobaczył , że kamienie były zielone ponownie, zdali sobie sprawę , że znaleźli nowy i tajemniczy skarb.
17 kwietnia 1834 –  Oficjalna prezentacja i nadanie nazwy.
Pierwotnie planowano nazwać nowy minerał  ” Diafani ” (z al – greckiego .Διαφανής  „ lśniący, jasny ” ) , jednak zdecydowano się zaprezentować kamień przed rodziną królewską podczas  16 urodzin  Alexandra (przyszły car Aleksander II ) 17 kwietnia 1834 .
1840 r. – Na Uralu w Izumrudnej Kopi znaleziono unikalne kryształy aleksandrytowe  w druzach składających się z 22 ciemnozielonych kryształów o różnych rozmiarach. Masa całej szczotki krystalicznej to 5,724 kg. Okaz mierzy 25 x 14 x 11 centymetrów. Przechowywany jest w Muzeum Mineralogicznym im. A. E. Fersmana Akademii Nauk w Moskwie.
1842 r. – Po raz pierwszy opublikowany opis minerału o nazwie aleksandryt (jako odmiana Chrysoberylu który zmienia kolor) .
1856 r. – Książę Petr Arkadiewicz Kochubei (1825 – 1892) kupuje mineralogiczną kolekcję, w tym największą szczotkę Aleksandrytową.
1884 r. – rosyjski pisarz Nikołaj Siemionowicz Leskov (1831-1895) , napisał krótką powieść  „Aleksandryt Tajemniczy  – interpretacja prawdziwej rzeczywistości „, w którym Aleksandryt odgrywa ważną rolę i jest zdefiniowany jako proroczy kamień.
1861 r. –   Eliphas Lévi Zahed, francuski pisarz i mag (1810 -1875)  opublikował drugą część swojego traktatu, La Clef des Grandes Mystères (The Key to the Great Mysteries, Klucz do Wielkich Tajemnic). W książce, odnosi się on do kamieni aleksandrytowych których „połączone dualizmem kolory z dwoistości ludzkiej krwi – żył i tętnic, które czyszczą i wzmacniają naczynia krwionośne.”
1881 r. – Po zamachu na cara Aleksandryt zaczął być w modzie, Nosiło się go w połączeniu z  2 diamentami, który zestaw jest uosobieniem Aleksandra II i jego głównych aktów – zniesienia pańszczyzny i ustanowienia nowego procesu.
1909 r. – Pierwsza zmiana koloru syntetycznego korundu jako naśladowania aleksandrytu. Zmiana koloru jak w Aleksandrcie syntetycznego szafiru jest z  niebieskawo-fioletowego do czerwono-fioletowego.
1912 r. – Aleksandryty figurują jako kamień urodzinowy  na amerykańskiej Narodowej liście jubilerów.
1916 r. – Jan Czochralski opracował metodę ciągnięcia krystalicznego do syntezy rubinów, później metoda stosowana do wzrostu aleksandrytów.
1922 r. – Alexander Eugeniewicz Fersman (1883-1945) , znany rosyjski gemmolog , informuje, że wydobyto  2000 kg aleksandrytów w porównaniu do 20.000 kg szmaragdów w Izumrudnej Kopi od 1834 roku.
1952 r.  – Zmiany na  liście kamieni  urodzinowych (Birthstones) zatwierdzona przez American National Jubilery Retail Association oraz  National Gem Society.  Aleksandryt oferowany jest jako alternatywa dla perły , a więc wiąże się z miesiącem czerwcem.
1967 r. – Największy niecięty  aleksandryt odkryty przez założyciela i przewodniczącego Amsterdamskiego związku jubilerów, Juliusza Rogera Sauera, w dzielnicy Jaqueto , Bahia (Brazylia) . Kamień pochodzi waży 122.400 karatów i znajduje się w prywatnej kolekcji Souera .
1973 r. – Creative Crystals Inc., of San Ramon, California (USA)  uzyskuje patent i rozpoczyna produkcję  syntetycznego aleksandrytu stosując metodę flux.
1977 r. –  Allied Corporation, New Jersey, (USA)  produkują aleksandryt przez  domieszkowanie chromu. Syntetyczne pręty aleksandrytowe są wytwarzane przy użyciu techniki Czochralskiego.
Koniec  lat 1940 –tych –  Określenie Aleksandrytu jako „kamienia wdowy” symbolizującego smutek i nieszczęście pochodzi z końca lat 1940 -tych, po zakończeniu II wojny światowej. Przez wojnę prawie każda rodzina rosyjski stracił kogoś, zazwyczaj męża lub syna. Kobiety nosiły aleksandryt jako kamień żałoby. Aleksandrytowa biżuteria była bardzo popularna w całym ZSRR , (choć prawie wszystkie kamienie to był  syntetyczny korund).
1987r. –  Złoża Aleksandrytów zostały odkryte w Brazylii w stanie Minas Gerais w obszarze Hematita. W ciągu zaledwie trzech miesięcy od kwietnia do czerwca 1987 r. niemal w całości zostały wyeksploatowane. Łącznie wydobyto 260.000 karatów. Późniejsze odkrycia aleksandrytów były sporadyczne.
1993 r.  –  odkryto złoża aleksandrytu w południowej Tanzanii , niedaleko granicy z Mozambikiem.
1994 r. – odkryto złoża aleksandrytu w Chattisgarh w Indiach.
2000 r. –  Znaleziono Aleksandryt o wadze ponad 500 gramów , później zwany ” Patriota „

Aleksandryt – Opis

Aleksandryt – minerał, kamień szlachetny, rzadka, przezroczysta odmiana chryzoberylu. W zależności od oświetlenia zmienia barwę: w świetle dziennym jest zielony, w sztucznym oświetleniu – czerwony (zjawisko fluorescencji spowodowane obecnością metali chromu i żelaza w kryształach aleksandrytu).

Opisując ten minerał mówi się, że „jest to szmaragd za  dnia, a rubin w nocy”.

Aleksandryt uważany jest za najszlachetniejszą odmianę chryzoberylu. Szczególnie pięknym okazom nadaje się szlif brylantowy.

Nazwany na cześć cara Aleksandra II w 1842. Został odkryty przypadkowo, w dolinie rzeki Tokowaja, w pobliżu Jekaterynburga na Uralu, podczas poszukiwania szmaragdów.

Aleksandrytowa biżuteria jest prawie zawsze produkowana tylko na zamówienie. Koszt  Aleksandrytu waha się od 5000 do 37000 dolarów za karat. Cena zależy od czystości koloru i wagi. Należy pamiętać, że naturalne aleksandryty mają bardzo mały fasetowany kamień i rzadko przekraczają 1 karat. Warto również zauważyć , że większość złotej biżuterii z aleksandrytem wykonana na przełomie XVIII i XIX wieku, została stopiona. W tym sensie każda antyczna biżuteria z aleksandrytem jest niezwykle rzadka. Koszt tych ozdób jest często określana tylko na aukcjach.  Najczęściej cięty jest aleksandryt jak  diament lub w kształcie łezki . „Kocie Oko ” jest traktowany jako kaboszon.

W Rosji  aleksandryt jest kamieniem samotności i smutku. Kobieta po śmierci bliskiej osoby nosi biżuterię z  aleksandrytem.

W Europie aleksandryt to   symbol romantyczności i zazdrości, w Indiach i na Sri Lance – symbol długowieczności i dobrobytu. Duchowieństwo nosi ten kamień, wierząc, że uspokaja duszę.

Uważano, że kolor aleksandrytu może zależeć od nastroju właściciela i jego zmiana ostrzega przed chorobą lub niebezpieczeństwa.

Astrologowie uważają, że Aleksandryt może być noszony przez Koziorożca , Byka i Strzelec.